Béo phì ở Việt Nam đang gia tăng nhanh, cuốn hơn 20 triệu người vào vòng xoắn bệnh lý với nguy cơ tiểu đường, tim mạch và rối loạn tâm lý.

Béo phì ở Việt Nam lan rộng trong cộng đồng

Ngày 4/3 – Ngày Thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì – là dịp nhiều chuyên gia y tế nhắc lại mức độ nghiêm trọng của căn bệnh này. Tại Việt Nam, tình trạng thừa cân và béo phì đang gia tăng nhanh, đặc biệt tại các đô thị. Theo các ước tính hiện nay, hơn 20 triệu người Việt đang ở tình trạng thừa cân hoặc béo phì.

Tốc độ gia tăng diễn ra rõ rệt trong vài thập niên gần đây. Từ năm 1993 đến 2015, tỷ lệ thừa cân béo phì ở người trưởng thành tăng khoảng bảy lần. Sự thay đổi lối sống được xem là nguyên nhân chính: thời gian làm việc kéo dài, ít vận động, cùng với việc tiêu thụ nhiều đồ uống có đường và thức ăn nhanh.

Thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi biến chứng đã xuất hiện. Một trường hợp được ghi nhận là nam bệnh nhân 33 tuổi, cao 1,7 m, nặng 120 kg. Khi đến bệnh viện vì vết loét chân kéo dài, các bác sĩ phát hiện anh đồng thời mắc tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu và có dấu hiệu bệnh mạch vành.

Béo phì ở Việt Nam: Hơn 20 triệu người trong vòng xoắn
Nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân béo phì do rối loạn chuyển hóa, gây biến chứng tiểu đường phải đoạn chi. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong)

Béo phì ở Việt Nam và vòng xoắn bệnh lý

Giới y khoa xác định béo phì là bệnh lý mạn tính. Lượng mỡ nội tạng tích tụ quanh các cơ quan không chỉ là năng lượng dư thừa; mà hoạt động như một mô sinh học tiết ra các chất gây viêm; dẫn đến nguy cơ đái tháo đường và đột quỵ. Ngoài tổn thương thể chất, bệnh nhân còn đối mặt với gánh nặng tâm lý phức tạp; điển hình là trường hợp một phụ nữ trẻ bị mất ngủ; lo âu do rơi vào vòng xoắn tự ti và rối loạn ăn uống.

Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); toàn cầu hiện có khoảng một tỷ người thừa cân, gây thiệt hại kinh tế ước tính 3.000 tỷ USD/năm. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến gần một nửa dân số thế giới vào năm 2035. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng chỉ cần giảm từ 5% – 10% trọng lượng cơ thể đã giúp cải thiện đáng kể các chỉ số về huyết áp; đường huyết và mỡ máu cho người bệnh.

Thay vì áp dụng các chế độ ăn cực đoan lan truyền trên mạng xã hội gây mất cân bằng dinh dưỡng; người dân cần phối hợp vận động và theo dõi y tế chuyên nghiệp. Bên cạnh nỗ lực cá nhân; hệ thống y tế ban đầu đóng vai trò then chốt qua việc tư vấn dinh dưỡng; và theo dõi tăng trưởng từ sớm cho trẻ em. Việc can thiệp kịp thời từ tuyến cơ sở là giải pháp bền vững; nhằm hạn chế xu hướng gia tăng bệnh béo phì trong cộng đồng hiện nay.

Theo: Báo Tiền Phong