Tận diệt sá sùng Quảng Ninh đang đẩy nguồn lợi quý vào nguy cơ suy kiệt khi khai thác hủy diệt lan rộng tại các bãi triều Vân Đồn.

Khai thác hủy diệt lan rộng

Tại các bãi triều thuộc Quan Lạn; Minh Châu và Ngọc Vừng, sá sùng từng là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân. Loài hải sản này có giá trị kinh tế cao, được tiêu thụ mạnh trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, sức hút lợi nhuận đang kéo theo các hình thức khai thác vượt khỏi khuôn khổ truyền thống.

Nếu trước đây người dân chủ yếu đào bắt thủ công bằng mai; thuổng, dựa vào kinh nghiệm nhận biết dấu vết trên cát; thì gần đây xuất hiện tàu thuyền sử dụng máy bơm áp lực lớn; gắn ống nhựa dài để sục thẳng xuống đáy biển. Dòng nước mạnh làm bật sinh vật lên khỏi nền cát để thu gom nhanh chóng; kể cả con non chưa đến kỳ sinh sản.

Tận diệt sá sùng Quảng Ninh: Cảnh báo cạn kiệt
Sá sùng tươi sau khi được khai thác, tập kết trong giỏ tre tại bãi triều ven biển Quảng Ninh. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong)

Theo ghi nhận của lực lượng chức năng; hoạt động này diễn ra cả ngày lẫn đêm, đặc biệt ở các vùng giáp ranh, khi thủy triều xuống. Việc cày xới trầm tích không chỉ tận thu cá thể trưởng thành mà còn phá hủy cấu trúc đáy; ảnh hưởng đến nhiều loài sinh vật khác sống cùng hệ sinh thái bãi triều.

Quản lý và thách thức việc khai thác tận diệt sá sùng Quảng Ninh

Chính quyền tỉnh Quảng Ninh đã ban hành quy định cấm sử dụng bơm hút cát; bơm áp lực và nhiều phương thức có tính chất hủy diệt để khai thác sá sùng quanh năm. Ngoài ra, mọi hình thức khai thác loài này đều bị cấm tuyệt đối trong thời gian từ 1/6 đến 31/7; trùng với mùa sinh sản nhằm bảo vệ quần thể tự nhiên.

Tận diệt sá sùng Quảng Ninh: Cảnh báo cạn kiệt
Lực lượng chức năng kiểm tra thiết bị bơm áp lực trên một tàu cá bị phát hiện khai thác sá sùng trái phép vào ban đêm. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tiền Phong)

Tối 4/2, tại khu vực hòn Cán Đao gần Vân Đồn; lực lượng chức năng phát hiện một tàu cá dùng ống thổi sục xuống đáy biển để khai thác. Vụ việc cho thấy tình trạng đăng ký hoạt động một kiểu nhưng thực tế khai thác theo cách khác vẫn diễn ra. Một số tàu đăng ký thu mua hải sản song lắp thêm thiết bị bơm áp lực để khai thác trái phép.

Các mô hình đồng quản lý nguồn lợi từng được triển khai tại địa phương, nhưng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào giám sát cộng đồng và chế tài đủ sức răn đe. Khi khai thác quy mô lớn lấn át phương thức truyền thống, ngư dân ven bờ là nhóm chịu tác động trực tiếp. Trong bối cảnh nhu cầu thị trường chưa giảm, việc bảo vệ nguồn lợi không chỉ dừng ở xử phạt mà đòi hỏi kiểm soát thường xuyên và giải pháp sinh kế thay thế, nếu không nguy cơ cạn kiệt sẽ trở thành hiện thực.

Theo: Báo Tiền Phong