Nhiều người tin rằng uống nước rau mã đề có thể chữa viêm gan B. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Rau mã đề chỉ hỗ trợ chức năng gan, không thể tiêu diệt virus HBV. Việc điều trị đúng phác đồ; kết hợp chế độ sinh hoạt lành mạnh và tiêm vaccine mới là cách bảo vệ gan hiệu quả.

Uống nước rau mã đề – Loài cây dân dã được xem là “vị thuốc mát gan”

Rau mã đề (Plantago major L.) là loại cây thân thảo nhỏ; mọc nhiều ở vùng đồng bằng Việt Nam. Lá mọc thành cụm ở gốc; hình bầu dục; có gân song song đặc trưng. Từ lâu, người dân đã quen dùng mã đề như một loại rau nấu canh; nấu nước uống, hoặc làm vị thuốc trong y học cổ truyền.

Theo Đông y, mã đề có vị ngọt; tính hàn, công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm ho, tiêu viêm, hạ men gan và hỗ trợ tiêu hóa. Trong thành phần của mã đề chứa các hoạt chất quý như flavonoid; tanin, glycoside – Có khả năng kháng khuẩn, chống viêm, chống oxy hóa, giúp cải thiện chức năng gan và thận. Chính vì vậy, nhiều người tin rằng uống nước rau mã đề có thể “chữa” viêm gan B – Một quan niệm chưa đúng với cơ sở khoa học.

Uống nước rau mã đề
Một quan niệm chưa đúng với cơ sở khoa học (Ảnh: VnExpress)

Viêm gan B – Căn bệnh âm thầm nhưng nguy hiểm

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus HBV gây ra; lây qua ba con đường chính: máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); có khoảng 250 triệu người đang mang virus HBV mạn tính; trong đó Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ nhiễm cao; khoảng 8–10% dân số.

Điều đáng lo là phần lớn người mắc viêm gan B không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Virus âm thầm tấn công tế bào gan; lâu dần gây xơ gan, suy gan, thậm chí ung thư gan. Hiện nay; y học chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn viêm gan B; song các thuốc kháng virus có thể kiểm soát bệnh hiệu quả nếu tuân thủ phác đồ của bác sĩ.

Uống nước rau mã đề có trị được viêm gan B? – Câu trả lời là không

Theo các bác sĩ chuyên khoa gan mật; uống nước rau mã đề có thể giúp thanh lọc cơ thể; hỗ trợ giảm viêm gan nhẹ và hạ men gan tạm thời; nhưng hoàn toàn không thể tiêu diệt virus HBV. Các hoạt chất trong mã đề không có tác dụng ức chế hay làm mất virus gây bệnh.

Nguy hiểm hơn; một số người tin vào lời truyền miệng; tự ý bỏ thuốc điều trị để uống nước rau mã đề hoặc các loại thảo dược khác. Hậu quả là virus có cơ hội nhân lên mạnh hơn; làm gan bị tổn thương nặng, men gan tăng cao; thậm chí chuyển sang giai đoạn xơ gan hoặc ung thư gan.

Ngoài ra, lạm dụng mã đề cũng không tốt cho sức khỏe. Do có tính hàn và lợi tiểu mạnh; dùng quá nhiều có thể gây buồn nôn; tiêu chảy, đầy bụng, mất nước. Người có bệnh lý thận hoặc phụ nữ mang thai cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Các chuyên gia khuyến cáo; người mắc viêm gan B có thể dùng rau mã đề như một loại thực phẩm hỗ trợ; kết hợp trong bữa ăn – Nấu canh, hãm nước uống – Với lượng vừa phải. Tuyệt đối không nên coi đây là “thuốc thần” để điều trị bệnh.

Uống nước rau mã đề
Các hoạt chất trong mã đề không có tác dụng ức chế hay làm mất virus gây bệnh (Ảnh: VnExpess)

Điều trị viêm gan B đúng cách – Kết hợp y học hiện đại và lối sống lành mạnh

Để kiểm soát viêm gan B hiệu quả; người bệnh cần thăm khám định kỳ tại cơ sở chuyên khoa gan mật; xét nghiệm tải lượng virus, men gan và đánh giá mức độ tổn thương gan.

Hiện nay, các thuốc kháng virus như Tenofovir, Entecavir được sử dụng phổ biến, giúp ức chế sự nhân lên của HBV; giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Việc dùng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ; không tự ý ngừng giữa chừng để tránh tái phát và kháng thuốc.

  • Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt đóng vai trò quan trọng:
  • Ăn nhiều rau xanh, trái cây, uống đủ nước, tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ.
  • Tuyệt đối không uống rượu, bia, hạn chế thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh khi không có chỉ định.
  • Tập thể dục đều đặn, giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc để tăng sức đề kháng cho gan.
  • Vaccine – “Lá chắn” hiệu quả nhất ngăn ngừa viêm gan B

Với những người chưa nhiễm HBV; vaccine phòng viêm gan B là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ gan.

  • Trẻ sơ sinh cần được tiêm mũi đầu tiên trong 24 giờ sau sinh; sau đó tiêm đủ các mũi trong chương trình tiêm chủng mở rộng (5 trong 1 hoặc 6 trong 1).
  • Người lớn chưa tiêm hoặc không có kháng thể cần tiêm đủ 3 mũi trong 6 tháng (mũi 1 – 1 tháng – 6 tháng).

Thành viên trong gia đình có người nhiễm HBV nên xét nghiệm kiểm tra kháng thể và tiêm vaccine sớm nếu chưa có miễn dịch.

Tiêm chủng không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn giảm nguy cơ lây lan virus trong cộng đồng – Yếu tố quan trọng trong chiến lược loại trừ viêm gan virus mà WHO đang hướng đến.

Hiểu đúng để bảo vệ gan bền vững

Rau mã đề là món quà thiên nhiên quý giá; có thể giúp cơ thể thanh lọc, hỗ trợ mát gan; lợi tiểu, nhưng không thể chữa khỏi viêm gan B. Tin vào “bài thuốc dân gian” mà bỏ qua điều trị y học là hành động tiềm ẩn rủi ro lớn cho sức khỏe.

Vì vậy, thay vì tìm “thần dược”; mỗi người hãy chủ động tầm soát bệnh; tuân thủ điều trị và tiêm vaccine đầy đủ. Một lối sống khoa học; kết hợp ăn uống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ mới là “chìa khóa vàng” để bảo vệ lá gan khỏe mạnh suốt đời.

Theo: VnExpress