Tự động hóa ngành kho vận đang làm thay đổi diện mạo chuỗi cung ứng toàn cầu. Kho hàng Ocado ở Anh là minh chứng cho kỷ nguyên robot và AI.

Tự động hóa ngành kho vận không còn là khái niệm viễn tưởng mà đã trở thành thực tế; đặc biệt qua mô hình kho hàng hiện đại của Ocado tại Luton (Anh). Nơi đây gần như không còn tiếng ồn của động cơ hay công nhân; thay vào đó là sự yên tĩnh đến bất ngờ khi phần lớn công việc do robot và AI đảm nhận. Sự im lặng ấy chính là dấu hiệu cho một cuộc cách mạng âm thầm nhưng mạnh mẽ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kho hàng yên tĩnh – biểu tượng mới của tự động hóa ngành kho vận

Thành lập năm 2000, Ocado ban đầu chỉ là một công ty giao hàng tạp hóa trực tuyến tại Anh. Trong ngành có biên lợi nhuận mỏng; nhất là mảng bán lẻ online vốn phải gánh thêm chi phí lựa chọn; đóng gói và vận chuyển, bài toán chi phí trở thành áp lực lớn. Chính vì vậy, Ocado chọn con đường tự động hóa để tồn tại và phát triển.
Tại trung tâm Luton, số lượng nhân công cực kỳ hạn chế. Hỗ trợ kỹ thuật cũng được điều hành từ xa bởi một đội ngũ ở Bulgaria. Khi robot gặp trục trặc, chúng tự động dừng lại, đèn LED chuyển màu cam; chờ hệ thống khôi phục và sau đó tiếp tục vận hành chỉ sau vài chục giây. Đây chính là sự khác biệt so với mô hình kho vận truyền thống.

Thay vào đó là sự yên tĩnh đến bất ngờ khi phần lớn công việc do robot và AI đảm nhận. (Ảnh:internet)

Tự động hóa ngành kho vận qua cánh tay robot OGRP

Một trong những bước tiến quan trọng nhất của Ocado là triển khai cánh tay robot OGRP. Ban đầu, robot chỉ vận chuyển khay hàng, còn công đoạn đóng gói vẫn do con người thực hiện. Nhưng với OGRP – được trang bị camera và giác hút – việc nhặt hàng và đóng gói đã được tự động hóa phần lớn.

Năm 2023, chưa tới 100 cánh tay OGRP đã xử lý hơn 30 triệu đơn hàng. Tính đến nay, kho Luton đã có 65 cánh tay phối hợp cùng 500 robot vận chuyển. Mục tiêu của Ocado là nâng tổng số lên 500 chiếc, với tham vọng robot sẽ đảm nhận 80% khối lượng đóng gói trong vòng 2-3 năm tới.

Chiến lược thận trọng – công nghệ đi kèm chất lượng dịch vụ

Mặc dù có khả năng mở rộng nhanh chóng; Ocado không đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn lao động con người. Theo Phó Giám đốc điều hành James Matthews; việc duy trì một tỷ lệ nhân sự nhất định giúp đảm bảo chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng.

Ông giải thích: “Chúng tôi không muốn khách nhận được hộp kem bị nát hay hàng hóa bị robot làm hỏng. Tự động hóa ngành kho vận phải gắn với dịch vụ; chứ không đơn thuần là tối đa hóa năng suất.”

Ngoài khâu đóng gói; Ocado cũng thử nghiệm robot dỡ hàng, xếp hàng vào The Grid, hoặc chất thùng lên xe tải. Tuy nhiên, công đoạn giao hàng vẫn do tài xế phụ trách để giữ sự kết nối giữa doanh nghiệp và khách hàng – yếu tố mà công nghệ khó thay thế.

Thay vào đó là sự yên tĩnh đến bất ngờ khi phần lớn công việc do robot và AI đảm nhận. ( Ảnh: internft)

Toàn cầu bước vào cuộc đua tự động hóa ngành kho vận

Ocado không phải là trường hợp duy nhất. Chuỗi siêu thị Asda (Anh) áp dụng công nghệ tự động hóa của Swisslog (Thụy Sĩ) và AutoStore (Thụy Điển). Tại Mỹ, Walmart hợp tác cùng Symbotic để hiện đại hóa chuỗi cung ứng. Đặc biệt, Amazon đã cán mốc một triệu robot triển khai trong hơn 300 trung tâm hoàn thiện đơn hàng trên toàn thế giới; trở thành biểu tượng của tốc độ chuyển đổi.

Những ví dụ này cho thấy xu hướng tất yếu: các tập đoàn bán lẻ và logistics đang bước vào “cuộc đua vũ trang” công nghệ; nơi robot và AI là chìa khóa nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh.

Tự động hóa ngành kho vận và tương lai lao động

Tự động hóa không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí. Quan trọng hơn, nó mang lại sự ổn định trong bối cảnh thế giới đầy biến động: dịch bệnh; thiếu hụt lao động hay biến động lương. Kho hàng vận hành chủ yếu bằng robot giúp doanh nghiệp duy trì chuỗi cung ứng mà không lo gián đoạn.

Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức cho lực lượng lao động. Nhiều công việc phổ thông sẽ dần mất đi; thay vào đó là nhu cầu về kỹ năng mới: vận hành hệ thống robot, phân tích dữ liệu; kiểm soát chất lượng; quản lý trải nghiệm khách hàng. Như vậy; tự động hóa ngành kho vận không loại bỏ hoàn toàn lao động con người, mà buộc họ phải thích nghi và nâng cấp kỹ năng để phù hợp với kỷ nguyên công nghệ.

Kho hàng Ocado ở Luton là minh chứng sống.

việc tự động hóa ngành kho vận đã vượt xa giai đoạn thử nghiệm, trở thành xu thế tất yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong 5-10 năm tới; kho hàng im lặng, ít bóng dáng con người nhưng vận hành trơn tru nhờ robot và AI sẽ trở thành chuẩn mực mới.

Cuộc cách mạng này không chỉ tái định nghĩa hiệu quả kinh doanh, mà còn định hình lại vai trò của con người trong ngành logistics. Máy móc có thể thay thế phần lớn công việc; nhưng chính con người – với sự sáng tạo và khả năng kết nối – mới quyết định trải nghiệm và giá trị cuối cùng mà khách hàng nhận được.

Nguồn: vnexpress.