Nhà phân tích Ian Bremmer cho rằng thế giới đang trở nên nguy hiểm hơn do sự thiếu hụt vai trò dẫn dắt của Mỹ cùng các thách thức từ công nghệ AI.

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo và bước ngoặt của toàn cầu hóa

Trí tuệ nhân tạo đang phát triển với tốc độ chóng mặt nhưng lại thiếu vắng các ràng buộc chính trị quốc tế cần thiết. Theo ông Ian Bremmer, Chủ tịch Eurasia Group, thực trạng này tạo ra một cuộc cách mạng công nghệ đầy cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn những mối nguy hiểm chưa từng có. Trong bối cảnh địa chính trị suy thoái, các mô hình AI mới hầu như không chịu sự giám sát chặt chẽ từ chính phủ, khiến thị trường chứng khoán biến động mạnh mẽ.

Sự đổ vỡ trong quan hệ giữa các quốc gia dẫn đến việc thiếu phối hợp để kiểm soát công nghệ mới, đẩy Mỹ và Trung Quốc vào một cuộc chạy đua vũ trang kỹ thuật số. Các tập đoàn công nghệ lớn như OpenAI hay Anthropic đang dần trở thành những nhân tố chính trị quan trọng vì sản phẩm của họ quyết định an ninh và thịnh vượng tương lai. Vai trò của các công ty này ngày càng lấn lướt khi các chính phủ không tìm được tiếng nói chung trong việc thiết lập luật chơi toàn cầu.

Song song đó, cấu trúc tăng trưởng kinh tế thế giới cũng đang trải qua những thay đổi sâu sắc khi Mỹ không còn thúc đẩy tự do thương mại như trước. Thay vì duy trì các thị trường mở, Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump đang lồng ghép lợi ích chính trị vào các quan hệ tài chính, buộc các đối tác phải chấp nhận chủ nghĩa bảo hộ. Tư duy cùng có lợi dần bị thay thế bởi cuộc chơi tổng bằng không, nơi các quốc gia phản ứng bằng cách dựng lên các rào cản thương mại mới.

Nguy cơ xung đột vũ trang và sự lỏng lẻo trong quản trị

Một siêu cường không còn đáng tin cậy đang buộc các đồng minh truyền thống phải tự tìm cách bảo vệ lợi ích an ninh và kinh tế của mình. Điển hình là các hành động quân sự nhắm vào Iran, vốn được quyết định dựa trên sự tự tin thái quá mà không có sự bàn bạc trước với các đồng minh châu Âu. Hậu quả là chuỗi cung ứng thương mại bị gián đoạn nghiêm trọng, đồng thời biến Trung Đông thành một khu vực nguy hiểm với những xung đột khó lường.

Tại chiến trường Ukraine, việc Moscow bị cô lập và gặp khó khăn có thể dẫn đến những kịch bản cực đoan như sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật hoặc tấn công các nước NATO. Nguy cơ này càng trở nên hiện hữu nếu Mỹ từ bỏ vai trò trung gian trong các nỗ lực ngừng bắn, đẩy cuộc chiến vào giai đoạn leo thang mới. Dù các kịch bản tồi tệ nhất khó xảy ra, nhưng xác suất của chúng đang cao hơn nhiều so với dự đoán của công chúng và giới quan sát quốc tế.

Cuối cùng, sự thiếu hụt quản trị toàn cầu không chỉ dừng lại ở xung đột vũ trang mà còn lan rộng sang lĩnh vực y tế và an ninh phi truyền thống. Việc Mỹ giảm bớt sự hiện diện khiến Tổ chức Y tế Thế giới mất đi nguồn lực quan trọng, làm tăng nguy cơ các đại dịch tương lai trở nên khó kiểm soát. Những đột phá công nghệ có thể mang lại lợi nhuận ngắn hạn, nhưng sự thiếu hụt các cơ chế phối hợp quốc tế sẽ khiến thế giới trong những năm tới trở nên bất định và mong manh hơn bao giờ hết.

Theo: Báo Thanh Niên

Từ Khóa: