Nepal đề nghị Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hợp Quốc hỗ trợ 20 triệu USD sau trận lũ quét cuối tháng 8 khiến hơn 6.000 người chết và mất tích. Kathmandu cho rằng thảm họa cho thấy các quốc gia phát thải lớn cần chia sẻ trách nhiệm với những nước dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu.

Theo The Guardian ngày 08/9, sau 12 ngày tìm kiếm, hơn 1.300 người tại Nepal được xác nhận đã thiệt mạng và trên 5.500 người vẫn mất tích. Thảm họa xảy ra sau khi một phần sông băng tan chảy sụp đổ, kéo theo lở đất và dòng lũ quét lớn tại khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal.

Các nhà khoa học nhận định biến đổi khí hậu có vai trò trong thảm họa. Dãy Himalaya đang ấm lên nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu, trong khi Nepal chỉ đóng góp chưa tới 0,1% lượng khí thải nhà kính toàn cầu.

Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi đề nghị tới Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hợp Quốc, yêu cầu 20 triệu USD để khắc phục hậu quả liên quan đến khí hậu.

Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal kêu gọi các nền kinh tế phát thải lớn chia sẻ trách nhiệm, cho rằng thảm họa là lời cảnh báo về tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với các quốc gia dễ tổn thương.

Ông Khanal mô tả trận lũ như “một cơn sóng thần từ dãy Himalaya”, khi dòng nước mang theo bùn đất, đá và mảnh vỡ cao tới 18-21 m, di chuyển với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và tuyến đường bị cuốn trôi, một số khu vực vẫn bị cô lập.

Theo Ngoại trưởng Nepal, mức độ tàn phá có thể tương đương trận động đất năm 2015. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại vượt 5 tỷ USD, hơn 20.000 ngôi nhà cùng nhiều tuyến giao thông cần được xây dựng lại. Một số cộng đồng ven sông có thể phải di dời lên vùng đất cao hơn.

Khoản hỗ trợ nhỏ trước thiệt hại khổng lồ

Ông Khanal thừa nhận 20 triệu USD “rõ ràng không đủ” so với thiệt hại thực tế. Tuy nhiên, Nepal cho rằng đề nghị này còn nhằm thúc đẩy cộng đồng quốc tế xây dựng cơ chế hỗ trợ mạnh hơn cho những nền kinh tế nhỏ, dễ chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Nepal đòi 20 triệu USD đền bù sau trận lũ thảm khốc khiến hơn 1.300 người thiệt mạng và hàng nghìn người mất tích.
Các phương tiện phủ bùn đất tại khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề sau lũ. (Ảnh minh họa: MUC)

Ngoại trưởng Nepal cảnh báo thảm họa tương tự có thể ngày càng tái diễn và cho rằng nguồn tài chính quốc tế không chỉ cần dành cho cứu trợ khẩn cấp mà còn phải phục vụ công tác phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro trong tương lai.

Theo The Guardian, Quỹ ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên Hợp Quốc đang thiếu nguồn lực đáng kể. Khoảng 119 quốc gia đã đưa ra yêu cầu với tổng giá trị 2,8 tỷ USD, trong khi nguồn đóng góp mới đạt khoảng 400 triệu USD.

Mỹ hiện đóng góp 17 triệu USD cho quỹ, sau khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Nepal cũng bác bỏ cáo buộc Trung Quốc không cảnh báo hoặc chia sẻ dữ liệu đầy đủ trước thảm họa. Ông Khanal cho biết hai nước đang thảo luận việc tăng cường phối hợp và chia sẻ dữ liệu tại Himalaya.

Theo ông, cả Nepal và các nhà khoa học Trung Quốc đều không nhận biết trước nguy cơ sông băng sụp đổ. Nhìn lại, sông băng được cho là đã thu hẹp trong 6 tháng trước đó, nhưng không có dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự sụp đổ sắp xảy ra.

Với Nepal, khoản 20 triệu USD không chỉ là yêu cầu cứu trợ sau một thảm họa mà còn là lời nhắc rằng những quốc gia đóng góp rất ít vào biến đổi khí hậu vẫn có thể phải gánh chịu hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Vũ Phượng (tổng hợp)

Từ Khóa: