Hải quân Mỹ đang tính phương án dùng phương tiện lặn không người lái vận chuyển phụ tùng cho tàu ngầm giữa biển, kể cả khi tàu vẫn đang lặn sâu.

Chuẩn Đô đốc Chris Cavanaugh, Tư lệnh Lực lượng Tàu ngầm Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, đưa ra ý tưởng trong cuộc gặp Chuẩn Đô đốc Marcos Jasso, Tư lệnh Nhóm tác chiến tàu sân bay số 9, trên tàu sân bay USS Theodore Roosevelt ngày 30/7/2026.

Cuộc gặp diễn ra ngay sau giai đoạn trên biển của RIMPAC 2026. Lầu Năm Góc công bố thông tin này ngày 13/8, cho biết môi trường tác chiến dưới biển tại Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh và Hải quân Mỹ muốn tăng năng lực không người lái để hỗ trợ các tàu ngầm có thủy thủ đoàn.

UUV từ trinh sát chuyển sang làm hậu cần

Kế hoạch sử dụng robot ngầm tiếp tế tàu ngầm là một phần trong chuỗi hơn 35 thử nghiệm hệ thống không người lái được Hải quân Mỹ tiến hành tại RIMPAC 2026, cuộc tập trận hải quân đa quốc gia lớn nhất thế giới.

RIMPAC năm nay diễn ra ngoài khơi Hawaii từ ngày 24/6 đến 31/7, với sự tham gia của 30 quốc gia. Những thử nghiệm này được xem là cơ sở để Mỹ mở rộng vai trò của các phương tiện không người lái trong hoạt động trên và dưới mặt nước.

Hải quân Mỹ cũng đã có kinh nghiệm triển khai UUV từ tàu ngầm. Tháng 6/2025, tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia USS Delaware thử hệ thống Yellow Moray qua ống phóng ngư lôi ở vùng biển Na Uy. Tháng 3/2026, tàu ngầm Pháp lớp Suffren phóng thành công UUV Razorback của Mỹ qua khoang chứa chuyên dụng.

Giữ tàu ngầm dưới nước là mục tiêu then chốt

Điểm mới của ý tưởng lần này là UUV không chỉ thực hiện nhiệm vụ trinh sát hoặc dò thủy lôi, mà còn có thể vận chuyển phụ tùng từ tàu sân bay tới tàu ngầm đang hoạt động ở khu vực tuyến đầu.

Đối với tàu ngầm tấn công hạt nhân, khả năng duy trì trạng thái ẩn mình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu phải nổi lên để nhận linh kiện hoặc quay về cảng sửa chữa, tàu có thể đánh mất lợi thế tàng hình vốn được duy trì trong suốt hải trình.

Theo Naval News, ông Cavanaugh cho biết Lực lượng Tàu ngầm Thái Bình Dương đang đầu tư mạnh vào năng lực không người lái để bổ trợ các tàu ngầm có người lái và duy trì lợi thế dưới đáy biển.

Hải quân Mỹ hồi tháng 7/2026 cũng công bố UUV cỡ lớn Orca do Boeing chế tạo đã hoàn thành hành trình tự hành hơn 1.000 hải lý, tương đương khoảng 1.852km, ở đông Thái Bình Dương. Phương tiện dài khoảng 16m, nặng khoảng 85 tấn và có khoang chở hàng.

Tuy nhiên, để robot ngầm thực sự trở thành phương tiện tiếp tế, Mỹ phải giải quyết một bài toán phức tạp: làm sao UUV tìm được chính xác tàu ngầm đang cố che giấu vị trí mà không khiến cả robot và tàu nhận hàng bị đối phương phát hiện.

Nếu vượt qua được trở ngại này, UUV có thể giúp thay đổi cách Hải quân Mỹ duy trì hậu cần cho tàu ngầm ở những vùng biển có nguy cơ bị kiểm soát hoặc giám sát chặt chẽ. Khi đó, đại dương không chỉ là nơi tàu ngầm ẩn mình mà còn trở thành không gian để các hệ thống không người lái thực hiện nhiệm vụ hậu cần.

Hồng Sơn (tổng hợp)