Những trận mưa đá lớn như bóng tennis vừa dội xuống miền Bắc và Bắc Trung Bộ, gây thiệt hại nặng nề và đặt ra nhiều câu hỏi về sự biến đổi khí tượng.

Mưa đá miền Bắc và sự xuất hiện diện rộng hiếm gặp

Trong các ngày từ 02 đến 04/5/2026, một loạt các tỉnh thành tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã phải hứng chịu những trận giông lốc; sét và đặc biệt là mưa đá dữ dội. Theo các báo cáo ghi nhận, hiện tượng này khởi đầu tại các tỉnh miền núi như Điện Biên, Lai Châu; Lào Cai; sau đó lan rộng xuống khu vực trung du, đồng bằng bao gồm Phú Thọ, Thái Nguyên và cả thủ đô Hà Nội. Đến chiều tối ngày 3/5; vùng ảnh hưởng tiếp tục mở rộng vào các tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh; để lại những hậu quả nặng nề về tài sản cho người dân địa phương.

Kích thước của những hạt đá trong đợt thiên tai này khiến nhiều người kinh ngạc khi to bằng quả trứng gà; thậm chí có nơi ghi nhận hạt đá lớn như bóng tennis.Tại Nghệ An và Hà Tĩnh; nhiều mái nhà của người dân bị đục thủng chi chít như “rỗ tổ ong”, hàng trăm hecta lúa đang kỳ thu hoạch bị đổ rạp hoàn toàn dưới sức mạnh của trận mưa. Thống kê sơ bộ cho thấy đã có ít nhất 5 người bị thương và khoảng 350 căn nhà bị tốc mái hoặc hư hại nghiêm trọng do ảnh hưởng của các đợt giông lốc kèm mưa đá này.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, nhận định rằng dù mưa đá thường xuất hiện vào giai đoạn giao mùa tháng 4-5, nhưng việc xảy ra đồng thời trên diện rộng như vừa qua là hiện tượng khá hiếm gặp. Không chỉ có mưa đá; lượng mưa tại một số điểm cũng đạt mức rất cao như tại Tân Pheo (Phú Thọ) 171mm hay Kỳ Giang (Hà Tĩnh) 156mm.Sự kết hợp giữa mưa lớn cục bộ và các hiện tượng cực đoan đã tạo nên một đợt thời tiết đầy bất ổn ngay trong những ngày đầu tháng 5.

Nguyên nhân khí tượng và dự báo thời tiết cực đoan

Lý giải về kích thước khổng lồ của các hạt đá; các chuyên gia cho biết sự tích tụ năng lượng đối lưu lớn trong khí quyển do nắng nóng kéo dài là nguyên nhân chính. Khi một đợt không khí lạnh yếu từ phía Bắc di chuyển xuống nén rãnh áp thấp; kết hợp với đới gió Tây mạnh ở độ cao 5.000m; đã tạo ra môi trường khí quyển cực kỳ bất ổn định. Những dòng khí đi lên rất mạnh đã giữ các khối băng trong đám mây lâu hơn cho phép chúng tích tụ thêm kích cỡ trước khi rơi xuống mặt đất.

Cơ quan khí tượng cũng đưa ra những cảnh báo đáng lo ngại về xu thế thời tiết trong thời gian tới khi hiện tượng El Niño có khả năng quay lại với xác suất lên tới 90% vào giữa năm 2026. Mặc dù tổng lượng mưa và bão có thể ít hơn trung bình nhiều năm; nhưng các hiện tượng cực đoan như giông, lốc và mưa đá được dự báo sẽ gia tăng về cường độ và tần suất. Điều này đòi hỏi các địa phương, đặc biệt là vùng núi có địa hình dốc; phải chủ động phương án ứng phó với lũ quét và sạt lở đất khi có mưa lớn cường độ cao.

Trước mắt; người dân cần đề phòng một đợt không khí lạnh mới có thể ảnh hưởng đến miền Bắc vào khoảng ngày 8-9/5; tiếp tục mang theo nguy cơ giông lốc và mưa đá. Các chuyên gia khuyến cáo khi thấy các dấu hiệu mây đối lưu phát triển nhanh hoặc trời chuyển lạnh đột ngột; cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn. Việc hạn chế sử dụng điện thoại ngoài trời; tắt các thiết bị điện khi có sấm sét và gia cố nhà cửa là những biện pháp thiết yếu để giảm thiểu rủi ro từ thiên tai.

Theo: VietNamNet

Từ Khóa: