Tuổi dậy thì là giai đoạn con thay đổi mạnh mẽ về tâm sinh lý; dễ nhạy cảm và khép mình. Thay vì chỉ dạy bảo; cha mẹ hãy học cách “làm bạn” để cùng con chia sẻ; lắng nghe và đồng hành qua những biến động đầu đời. Khi cha mẹ trở thành người bạn đáng tin cậy; con sẽ tự tin bước qua tuổi dậy thì với tâm thế vững vàng và tích cực.

Khi con bắt đầu khép cửa – Và khép lòng cần làm bạn với con nhiều hơn

Một buổi tối mùa hè, chị Huyền (42 tuổi, TP.HCM) lặng người khi nghe cô con gái 13 tuổi nói: “Mẹ đừng vào phòng con nữa”. Không có cãi vã; cũng chẳng có chuyện gì nghiêm trọng – Chỉ là tín hiệu báo rằng con gái đang bước vào tuổi dậy thì.

Từ ngày con bắt đầu né tránh những cái ôm; ngại ngùng khi thay đổi cơ thể và trầm lặng hơn trong những cuộc trò chuyện; chị Huyền nhận ra; làm mẹ ở giai đoạn này không còn là dạy dỗ; mà là học cách thấu hiểu. “Tôi thấy hụt hẫng khi con không còn là đứa bé thích tâm sự như trước”, chị chia sẻ.

Tương tự, chị Mai (40 tuổi, giáo viên ở Phú Thọ) – Người mẹ đơn thân – Cũng từng loay hoay khi con gái bước sang tuổi 14. “Là giáo viên; tôi hiểu tâm lý học sinh, nhưng khi đó là con mình; tôi lại thấy bối rối. Con thích soi gương; thất thường cảm xúc; có lúc ở lì trong phòng hàng giờ. Tôi sợ mình không còn đủ gần gũi để hiểu con”, chị tâm sự.

Làm bạn với con tuổi dậy thì – Thay vì kiểm soát

Sau những va vấp ban đầu; hai người mẹ nhận ra: ở tuổi dậy thì; con không cần một “người giám sát”; mà cần một người bạn đồng hành.

“Tôi bắt đầu kể cho con nghe chuyện thời mẹ cũng từng ngại ngùng; từng bối rối với những thay đổi cơ thể. Khi con thấy mẹ cũng từng giống mình; con dần mở lòng hơn”, chị Huyền kể.

Còn với chị Mai, chìa khóa nằm ở sự tôn trọng. “Tôi không hỏi dồn dập, không ra lệnh ‘đừng yêu sớm’; mà thường bắt đầu bằng những câu chuyện nhỏ: hôm nay ở trường thế nào; con nghĩ gì về tình yêu tuổi học trò… Cứ thế, những chủ đề tưởng ‘nhạy cảm’ lại trở nên tự nhiên”, chị chia sẻ.

“Làm bạn với con ở tuổi dậy thì” vì thế không phải là chiều theo con; mà là lắng nghe với sự tin tưởng – Điều giúp cha mẹ và con vượt qua giai đoạn nhiều biến động này trong bình yên.

Làm bạn với con ở tuổi dậy thì
Cha mẹ hãy học cách “làm bạn” để cùng con chia sẻ (Ảnh: VnExpress)

Khi cha mẹ làm bạn với con tuổi dậy thì – Con dám lắng nghe

Từ những cuộc trò chuyện đời thường; chị Huyền dần mở rộng sang các chủ đề quan trọng hơn – Trong đó có sức khỏe sinh sản và phòng ngừa bệnh tật. Một lần, khi cùng con xem phim tài liệu về ung thư cổ tử cung; chị khéo léo nhắc đến virus HPV – Nguyên nhân chính gây ra căn bệnh này.

“Ban đầu con né tránh; nhưng tôi nói rằng đây là điều bình thường; mẹ và bà ngoại ngày xưa cũng từng trò chuyện về những chuyện như thế. Rồi con ngồi lại nghe”, chị kể.

Với chị, đó không chỉ là bài học về sức khỏe; mà còn là bước ngoặt trong mối quan hệ mẹ – Con, khi cả hai học cách tin tưởng và chia sẻ.

Còn chị Mai thì tìm thấy cầu nối bất ngờ từ một đoạn TVC có ca sĩ Hari Won – Người từng phát hiện ung thư cổ tử cung do HPV. Câu nói “mỗi người đều có thể kiểm soát cuộc đời của mình” khiến chị xúc động. “Tôi gửi video cho con xem; và thật bất ngờ khi con bảo: ‘Con biết rồi mẹ ạ. Con nghĩ việc bảo vệ cơ thể mình là cần thiết’. Khi nghe câu ấy; tôi biết hai mẹ con đã thực sự hiểu nhau”, chị kể.

Giáo dục giới tính – Khởi đầu từ sự đồng hành

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); virus HPV là nguyên nhân của gần 100% ca ung thư cổ tử cung. Báo cáo Globocan 2022 cho thấy; Việt Nam ghi nhận hơn 4.600 ca mắc mới và 2.500 ca tử vong mỗi năm vì căn bệnh này. Trẻ từ 9–14 tuổi là “giai đoạn vàng” để dự phòng HPV – Trước khi có bất kỳ tiếp xúc nào với virus.

Tuy nhiên, tại Việt Nam; việc giáo dục giới tính vẫn còn dè dặt. Nhiều cha mẹ e ngại hoặc tránh né vì cho rằng “trẻ còn nhỏ”. Theo các chuyên gia tâm lý; đó chính là lý do khiến trẻ dễ bị tổn thương; thiếu kỹ năng tự bảo vệ.

Làm bạn với con ở tuổi dậy thì
Cha mẹ hãy học cách “làm bạn” để cùng con chia sẻ (Ảnh: VnExpress)

“Giáo dục giới tính không chỉ là nói về sinh lý hay bệnh tật; mà là giúp trẻ hiểu và yêu cơ thể mình; biết tôn trọng bản thân và người khác”, một chuyên gia tư vấn cho biết.

Khi tình yêu thương trở thành sức mạnh bảo vệ

Giờ đây, cả hai cô con gái của chị Huyền và chị Mai đều không còn ngại nói về những chủ đề như dậy thì; sức khỏe sinh sản hay HPV. Thậm chí; các em còn chia sẻ lại kiến thức ấy với bạn bè.

“Tôi tin, khi con cảm nhận được sự tin tưởng từ mẹ; con sẽ học được cách tin vào bản thân – Và đó chính là bước đầu tiên để tự bảo vệ mình”, chị Mai nói.

Bằng sự kiên nhẫn và thấu hiểu; hai người mẹ đã cho thấy rằng: “Làm bạn với con ở tuổi dậy thì” không chỉ là nghệ thuật nuôi dạy con; mà còn là nền tảng của sự trưởng thành – Cả với cha mẹ và con cái.

Bởi trong hành trình lớn lên; không gì an toàn hơn khi trẻ biết rằng – Dù ngoài kia có bao nhiêu thay đổi; vẫn luôn có một người bạn mang tên “mẹ” lắng nghe mình.

Theo: VnExpress