Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran chỉ thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ với Mỹ nếu Washington tuân thủ trước, trong bối cảnh hai bên chuẩn bị họp kỹ thuật tại Qatar ngày 30/6.

Phát biểu ngày 29/6, ông Pezeshkian nhấn mạnh mọi thỏa thuận phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và các cam kết có tính qua lại, không phải áp lực hay đe dọa một chiều. Ông nói: “Sự hiểu biết lẫn nhau là một con đường hai chiều. Nếu phía Mỹ tuân thủ thỏa thuận, chúng tôi cũng sẽ thực hiện các cam kết của mình”.

Ông Pezeshkian cũng nói thêm: “Cách tiếp cận của chúng tôi đối với những hành động đe dọa vũ lực vô lý và những mối đe dọa vô căn cứ là dựa vào lý trí và phẩm giá con người trong việc đưa ra quyết định, và sẽ bảo vệ một cách quyết liệt và không sợ hãi khi đến thời điểm phải hành động”.

Cùng ngày 29/6, ông Trump đăng trên Truth Social thông báo Iran đã yêu cầu cuộc gặp và nó sẽ diễn ra ngay hôm sau tại Doha. Nhà Trắng xác nhận Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ bay tới Qatar để tham gia các cuộc họp cấp cao, song song với các cuộc đàm phán kỹ thuật bên lề.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei bác bỏ thông tin này, tuyên bố Iran cử phái đoàn kỹ thuật đến Qatar nhưng chuyến đi đó “không có mối liên hệ nào” với chuyến thăm của phái đoàn Mỹ. Một quan chức cấp cao khác của Iran lại xác nhận có cuộc gặp, nhưng nói rõ trọng tâm là quản lý eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng, không phải đàm phán hạt nhân. Theo kế hoạch, các đội ngũ kỹ thuật hai bên sẽ họp riêng với trung gian Qatar và Pakistan vào ngày 01/7.

Nền tảng của các cuộc họp này là bản ghi nhớ 14 điểm mà Mỹ và Iran ký ngày 17/6, cho hai bên ít nhất 60 ngày để thực thi, thảo luận chương trình hạt nhân và đàm phán đình chiến vĩnh viễn. Iran tìm kiếm đòn bẩy bằng cách phô diễn quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tuyên bố thu phí tàu thuyền và cản trở các tàu đi chệch ngoài tuyến đường quy định. Mỹ cáo buộc Iran tấn công ít nhất hai tàu thương mại bằng tên lửa và UAV, đáp trả bằng các cuộc không kích vào cơ sở quân sự Iran; Iran sau đó phóng tên lửa và UAV vào 8 địa điểm quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain.

Khoảng cách giữa bản ghi nhớ 14 điểm được ký ngày 17/6 và thực tế các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng xảy ra chỉ vài ngày sau đó, là điều cần được nhìn thẳng trước khi đánh giá ý nghĩa thực sự của cuộc họp kỹ thuật tại Doha ngày 30/6.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Từ Khóa: