Sáng ngày 28/4/2026, Iran ra điều kiện mở lại eo biển Hormuz nếu phía Mỹ chấp nhận lộ trình chấm dứt xung đột qua trung gian Pakistan

Điều kiện của Iran để khôi phục giao thương tại eo biển Hormuz

Chính quyền Iran vừa đưa ra một đề xuất mang tính bước ngoặt nhằm mở cửa lại tuyến đường thủy chiến lược nhất thế giới. Tehran khẳng định sẵn sàng chấm dứt tình trạng đóng cửa tại vùng biển này nếu phía Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh phong tỏa hải quân đang áp đặt. Lời đề nghị này được đưa ra trong bối cảnh các dòng chảy năng lượng thế giới đang bị gián đoạn nghiêm trọng do xung đột vũ trang và lệnh cấm vận hàng hải kéo dài.

Theo lộ trình ba giai đoạn mà phía Iran đệ trình, việc quản lý và vận hành vùng nước này sẽ được thảo luận kỹ lưỡng ở giai đoạn thứ hai. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là Washington phải chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự và cam kết không tấn công vào các mục tiêu liên quan đến Iran. Chỉ khi các bảo đảm an ninh này được xác lập, Tehran mới xem xét việc khôi phục quyền tự do đi lại cho các tàu chở khí đốt và dầu mỏ qua khu vực.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh rằng việc tách bạch vấn đề an ninh hàng hải khỏi hồ sơ hạt nhân là cần thiết để đạt được tiến triển nhanh chóng. Phía Iran muốn giải quyết các nút thắt kinh tế trước nhằm cứu vãn hoạt động xuất khẩu năng lượng đang bị bóp nghẹt. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải những rào cản lớn khi phía Mỹ vẫn coi quyền kiểm soát tuyến đường biển này là công cụ đắc lực để ép đối phương phải khuất phục trên bàn đối thoại.

Lập trường cứng rắn của Mỹ về an ninh và chương trình hạt nhân

Mặc dù trang tin Axios cho biết các quan chức Mỹ đang xem xét đề xuất này, nhưng khả năng Tổng thống Donald Trump ủng hộ là rất thấp. Nhà lãnh đạo Mỹ muốn một thỏa thuận tổng thể bao trùm, trong đó việc mở lại tuyến vận tải phải đi kèm với việc xóa bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân. Ông Trump tin rằng nếu dỡ bỏ lệnh phong tỏa ngay lúc này, Mỹ sẽ tự đánh mất lợi thế để buộc Tehran loại bỏ các kho dự trữ uranium làm giàu hiện có.

Trong các tuyên bố gần đây, ông Trump khẳng định chiến dịch quân sự tại vùng Vịnh nhằm đạt được hai mục tiêu cốt lõi là giải giáp hạt nhân và ngừng làm giàu uranium. Việc duy trì áp lực hải quân được xem là biện pháp hiệu quả nhất để buộc giới lãnh đạo Iran phải nhượng bộ trong tương lai gần. Quan điểm này trái ngược hoàn toàn với mong muốn của Tehran là lùi vấn đề hạt nhân lại giai đoạn cuối cùng sau khi các xung đột quân sự đã chấm dứt hoàn toàn,.

Sự bất đồng sâu sắc về thứ tự ưu tiên các mục tiêu đàm phán đang khiến tình hình tại vùng biển này tiếp tục căng thẳng. Trong khi Bộ trưởng Araghchi đang ráo riết vận động sự ủng hộ từ Nga và các nước láng giềng như Oman, Qatar, Ả Rập Saudi, Mỹ vẫn giữ thái độ chờ đợi. Cuộc khủng hoảng này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ song phương mà còn đặt an ninh năng lượng toàn cầu vào tình trạng bấp bênh khi các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

Theo: CafeF

Từ Khóa: