Củ kiệu có vị cay, tính ấm, được y học cổ truyền đánh giá giúp hành khí, làm ấm cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa trong bữa ăn giàu đạm, dầu mỡ dịp Tết.

Củ kiệu và đặc tính theo y học cổ truyền

Trao đổi với PV VietNamNet; bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết củ kiệu – còn gọi tiểu toán hoặc giới bạch – vừa là thực phẩm vừa có giá trị dược liệu. Theo y học cổ truyền, loại củ này có vị cay, hơi đắng, tính ấm, quy vào các kinh phế; vị và đại tràng. Nhờ đặc tính đó, củ kiệu có công năng thông dương; tán kết, hành khí, giảm đau và làm ấm bụng. Đây được xem là thực phẩm phù hợp trong chế độ ăn nhiều đạm; dầu mỡ của dịp Tết.

Mâm cỗ Tết truyền thống bao gồm nhiều món giàu chất đạm, chất béo và đồ nếp như bánh chưng, giò chả, thịt kho… khiến hệ tiêu hóa dễ bị đình trệ. Với vị cay và tính ấm, củ kiệu hỗ trợ thúc đẩy quá trình hành khí ở tỳ vị; kích thích tiết dịch vị và giúp tiêu hóa thức ăn nhanh hơn. Theo bác sĩ Hoài, điều này giúp giảm các triệu chứng đầy hơi, trướng bụng và ăn không tiêu – những vấn đề phổ biến khi chế độ ăn thay đổi đột ngột trong những ngày Tết.

Củ kiệu hỗ trợ làm ấm cơ thể và cải thiện hô hấp

Tại miền Bắc, Tết thường rơi vào thời điểm có thời tiết lạnh hoặc nồm ẩm. Củ kiệu với tác dụng thông dương; tán hàn có thể giúp làm ấm cơ thể từ bên trong. Việc bổ sung kiệu muối vào bữa ăn hằng ngày mang lại cảm giác ngon miệng, đồng thời góp phần tăng sức đề kháng và hỗ trợ phòng ngừa các chứng cảm mạo do phong hàn.

Bác sĩ Hoài dẫn chứng thêm rằng theo y học cổ truyền, củ kiệu có khả năng thông khí, giúp đường thở thông thoáng. Những người bị ho có đờm, tức ngực hoặc khó thở nhẹ do lạnh có thể dùng củ kiệu như biện pháp hỗ trợ. Một số hoạt chất trong kiệu có thể góp phần làm giãn cơ trơn phế quản; làm loãng đờm và giúp việc khạc đờm dễ dàng hơn.

Củ kiệu – Loại củ hỗ trợ tiêu hóa trong mâm cỗ Tết
Củ kiệu được xem là thực phẩm hỗ trợ hành khí, làm ấm cơ thể theo y học cổ truyền. (Ảnh: Chụp màn hình báo Lao Động)

Đáng chú ý, củ kiệu có tính hành khí dẫn đến hoạt huyết. Với người có cơ địa khí trệ, huyết ứ – thường xuất hiện dưới dạng đau tức hoặc đau âm ỉ vùng bụng hay ngực – việc sử dụng củ kiệu có thể hỗ trợ lưu thông khí huyết; từ đó giảm bớt cảm giác khó chịu.

Hai nhóm người cần thận trọng khi dùng củ kiệu

Dù có nhiều lợi ích; bác sĩ Hoài khuyến cáo có hai nhóm đối tượng cần thận trọng khi sử dụng.

Thứ nhất là người có bệnh lý dạ dày. Củ kiệu có vị cay nồng và thường được chế biến dưới dạng muối chua, dễ gây kích ứng niêm mạc. Người bị viêm loét dạ dày được khuyên không nên ăn nhiều và đặc biệt tránh ăn khi đói.

Nhóm thứ hai là người có cơ địa nhiệt; thường xuyên nóng trong, táo bón hoặc khô miệng. Do củ kiệu có tính ấm, việc dùng nhiều có thể khiến các triệu chứng này trở nên nặng hơn.

Để phát huy tối đa lợi ích, bác sĩ Hoài khuyến nghị nên ưu tiên kiệu muối chua ngọt truyền thống. Cách chế biến này vừa dễ ăn vừa giữ được men vi sinh có lợi cho đường ruột, giúp hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả hơn trong những ngày Tết.

Theo: VietNamNet