Dù ăn ít và tập luyện chăm chỉ, nhiều người vẫn đối mặt với tình trạng béo bụng do lối sống tĩnh tại, rối loạn chuyển hóa và căng thẳng kéo dài. Đây là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho sức khỏe.

Hoàng Minh, kỹ sư IT ở TP HCM, từng nghĩ chỉ cần ăn ít và tập nhiều là đủ để giữ dáng. Tuy nhiên, chiếc quần jean yêu thích không còn kéo khóa được dù anh vẫn gầy gò như trước. Mỗi ngày, anh ngồi máy tính ít nhất 8 tiếng, có khi lên tới 12 tiếng khi dự án vào giai đoạn nước rút. Dù cắt giảm tinh bột, bia rượu và tăng cường tập bụng; vòng eo của anh vẫn giữ ở mức 92 cm.

Sau lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, kết quả xét nghiệm máu cho thấy Minh bị mỡ máu cao; tăng triglyceride và men gan. Bác sĩ giải thích rằng dù chỉ số BMI của anh bình thường; nhưng lượng mỡ nội tạng lại ở mức báo động, trong khi khối lượng cơ thấp.

Nguyên nhân gây béo bụng ở người ngồi nhiều

Theo bác sĩ, béo bụng chủ yếu do lối sống tĩnh tại. Việc ngồi quá lâu làm rối loạn quá trình chuyển hóa chất béo và đường; dẫn đến tích tụ mỡ nội tạng. Đây là dấu hiệu sớm của rối loạn chuyển hóa – tiền đề gây bệnh tim mạch và tiểu đường type 2.

Bác sĩ Trần Đức Cảnh, Bệnh viện K Trung ương, cho biết vòng bụng trên 90 cm ở nam và 80 cm ở nữ được xem là béo bụng. Mỡ tích tụ vùng bụng dưới, thường gặp ở người ít vận động; gây áp lực lên cột sống và dẫn đến đau lưng mãn tính.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn (Bệnh viện 108) cho rằng nguyên nhân còn đến từ di truyền, hormone, chế độ ăn thiếu protein, thực phẩm siêu chế biến, đồ uống có đường, hút thuốc và rượu bia. Nhiều dân văn phòng ăn ngay tại bàn làm việc; vừa ăn vừa xử lý công việc khiến cơ thể không nhận ra cảm giác no; dẫn đến ăn thừa calo.

Béo bụng dù ăn ít, tập nhiều: Lý do nằm ở đâu?
Ngồi trước màn hình máy tính suốt 8–12 tiếng mỗi ngày, khiến mỡ bụng tích tụ dù vẫn gầy. (Ảnh: internet)

Stress – thủ phạm giấu mặt khiến béo bụng kéo dài

Ngoài lối sống tĩnh tại, stress cũng là yếu tố quan trọng gây béo bụng. Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể sản xuất hormone cortisol – thúc đẩy tích trữ mỡ quanh bụng. Mất ngủ và stress làm gián đoạn sản xuất leptin – hormone kiểm soát cảm giác đói, khiến người mệt mỏi thèm ăn đồ ngọt, béo.

Theo nghiên cứu của Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ, người có mỡ bụng toàn bộ có nguy cơ mắc bệnh tim cao gấp đôi. Tương tự, nghiên cứu của giáo sư Carolyn Lam tại Singapore cũng cho thấy người có BMI thấp nhưng vòng eo lớn có nguy cơ suy tim cao nhất.

Mỡ nội tạng còn làm tăng kháng insulin – nguyên nhân chính dẫn đến tiểu đường type 2; đồng thời gây cholesterol và huyết áp cao. Người béo bụng cũng dễ mắc bệnh mạn tính, phải dùng thuốc lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống.

Cách giảm béo bụng hiệu quả và bền vững

Theo huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, để giảm béo bụng hiệu quả; cần xây dựng lộ trình cá nhân hóa. Trước hết, hạn chế thực phẩm siêu chế biến – thường chứa nhiều đường, muối và chất béo. Bổ sung đủ protein (1g/kg cân nặng mỗi ngày), rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

Nên bỏ thói quen vừa ăn vừa làm việc, tập trung khi ăn để nhận biết cảm giác no. Ăn chậm, nhai kỹ, uống đủ nước giúp hạn chế thèm ăn. Trái cây tươi, sữa chua hoặc các loại hạt là món ăn vặt tốt cho hệ tiêu hóa; giúp đốt cháy năng lượng hiệu quả.

Duy trì lối sống năng động: giảm thời gian ngồi, đi bộ ít nhất 5.000–7.000 bước mỗi ngày; tập thể dục 30–45 phút với các bài kháng lực để tăng cơ. Thay đổi tư thế ngồi thường xuyên, ngồi thẳng lưng giúp cơ bụng hoạt động và hạn chế tích mỡ.

Quan trọng hơn, cần học cách kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc. Ngủ sâu giúp giảm cảm giác thèm ăn; tăng khả năng tổng hợp cơ bắp và cải thiện chuyển hóa đường. Khi cơ thể được nghỉ ngơi và vận động hợp lý, việc giảm béo bụng sẽ trở nên dễ dàng và bền vững hơn.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: