HÀ NỘI – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã ký văn bản đồng ý với Hà Nội về việc nghiên cứu xây 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà để tiếp nước, làm “sống lại” sông Tô Lịch cùng nhiều dòng sông ô nhiễm khác.

Trước khi có văn bản này, các dòng sông Tô Lịch, Đáy, Nhuệ và Ngũ Huyện Khê tại Hà Nội tồn tại tình trạng ô nhiễm kéo dài do thiếu nguồn nước bổ cập vào mùa cạn. Ngày 29/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phúc đáp đề xuất của UBND TP Hà Nội, dựa trên Quy hoạch Phòng, chống thiên tai và thủy lợi 2021-2030 cùng Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng – Thái Bình đã được phê duyệt từ trước.

Hai công trình được nêu cụ thể là đập Xuân Quan trên sông Hồng và đập Long Tửu trên sông Đuống, với vai trò điều tiết, dâng mực nước sông Hồng trong mùa cạn để phục vụ đa mục tiêu: cấp nước, cải tạo môi trường, phát triển giao thông thủy và du lịch. Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định trong văn bản: “Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất việc nghiên cứu, đề xuất phương án xây dựng 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống, sông Đà phù hợp với các quy hoạch thủy lợi đã được phê duyệt”.

Kết quả cụ thể được lượng hóa bằng các con số vận hành: cống Xuân Quan bảo đảm 75 m3/giây vào hệ thống Bắc Hưng Hải, cống Long Tửu 28 m3/giây vào hệ thống Bắc Đuống, cống Liên Mạc 36 m3/giây vào sông Nhuệ, cống Cẩm Đình khoảng 8-13 m3/giây. Đập trên sông Đà phải lấy nước qua cống Lương Phú tối thiểu 60 m3/giây để tiếp cho sông Tích và sông Đáy, đồng thời tuyệt đối không được ảnh hưởng đến mực nước thấp nhất tại hạ lưu Nhà máy thủy điện Hòa Bình.

Trách nhiệm của Hà Nội trong quá trình triển khai được ràng buộc bằng các nguyên tắc an toàn cụ thể: không ảnh hưởng khả năng thoát lũ, không làm gia tăng rủi ro thiên tai, không gây sạt lở bờ bãi sông và không bồi lấp thượng lưu ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Đây là những điều kiện mà thành phố phải chứng minh được trước khi bất kỳ đập nào được khởi công.

Bộ NN&MT đề xuất Hà Nội nghiên cứu xây dựng 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà nhằm điều tiết dòng chảy, làm sống lại các dòng sông ô nhiễm.
Toàn cảnh đoạn sông uốn lượn chảy qua khu vực đô thị và vùng ven bờ tại Hà Nội (Ảnh minh họa: MUC)

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cũng yêu cầu đánh giá thêm tác động đến chỉnh trị dòng sông, luồng di chuyển của cá, vận chuyển bùn cát và giao thông thủy, đồng thời bảo đảm phù hợp với Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đang song song triển khai.

Khả năng nhân rộng của mô hình này nằm ở chỗ một công trình thủy lợi không còn chỉ phục vụ tưới tiêu đơn thuần, mà được thiết kế để giải quyết đồng thời bài toán môi trường của cả một hệ thống sông trong đô thị. Hiệu quả thực tế, tuy vậy, chỉ có thể được xác nhận sau khi Hà Nội hoàn tất đánh giá tính khả thi và các đập dâng được đưa vào vận hành.

Trần Thu (tổng hợp)

Từ Khóa: