Thói quen ăn mặn đậm đà trong bữa cơm đang khiến nhiều người Việt tiêu thụ lượng muối cao hơn khuyến nghị, làm tăng nguy cơ bệnh tật về lâu dài.

Trong bài viết trên VnExpress ngày 21/8, tác giả Quang kể về thói quen ăn mặn của vợ: cà pháo chấm mắm tôm, thịt rang cháy cạnh, món kho hay canh đều phải “đậm đà mới đưa cơm”. Góp ý giảm mặn, chị cho rằng ăn như vậy ngon miệng, ăn được nhiều cơm và no lâu. Đây không phải câu chuyện của riêng một gia đình.

Tại hội thảo về giảm tiêu thụ muối ở Hà Nội ngày 19/8, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết mỗi người Việt trưởng thành đang tiêu thụ trung bình 8,1 g muối mỗi ngày, cao gấp 1,6 lần mức 5 g mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị.

Lượng muối vượt ngưỡng đến từ những thói quen quen thuộc

Mức 8,1 g mỗi ngày thực tế đã giảm so với 9,4 g vào năm 2015, song vẫn cao hơn đáng kể ngưỡng WHO khuyến cáo. Với người trưởng thành, lượng muối này tương đương khoảng một thìa cà phê mỗi ngày.

Muối không chỉ đến từ lọ muối trên bàn ăn. Phần lớn natri trong khẩu phần người Việt đến từ nước mắm, bột canh, hạt nêm, mì chính trong lúc nấu hoặc chấm. Thói quen chan nước mắm, nước dùng hay dùng món chấm thật đậm khiến nhiều người nạp thêm muối mà không nhận ra.

Theo số liệu được nêu tại hội thảo, Việt Nam có hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn, tương đương 10,1% dân số. Tử vong do bệnh thận mạn hiện đứng thứ 8 trong nhóm 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Ăn mặn kéo dài có thể làm tăng huyết áp, từ đó gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và tổn thương thận.

Vấn đề đáng lo là cơ thể thường không phát tín hiệu ngay sau một bữa ăn nhiều muối. Không đau bụng, không mệt mỏi tức thời, nhiều người vì thế tiếp tục duy trì khẩu vị đậm trong nhiều năm mà không nhận thấy tác động tích lũy.

“Ăn quá mặn làm tăng huyết áp, kéo theo nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ. Đáng lưu ý, nhóm nguy cơ cao như người tăng huyết áp, đái tháo đường lại ăn mặn hơn mức trung bình của cộng đồng”, PGS.TS Trương Tuyết Mai cảnh báo.

Một nghịch lý khác là nhiều người sẵn sàng chi tiền mua thuốc, thực phẩm bổ sung hay khám sức khỏe định kỳ nhưng lại khó giảm một thìa muối trong bữa ăn hằng ngày. Trong khi đó, những gì được đưa vào cơ thể mỗi ngày mới là yếu tố góp phần định hình sức khỏe lâu dài.

TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cũng xếp việc lạm dụng thực phẩm không có lợi cho sức khỏe vào nhóm rủi ro lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Giảm muối vì thế không đơn giản là thay đổi công thức nấu ăn. Người đã quen vị đậm trong nhiều năm có thể thấy món ăn nhạt khó dùng khi mới bắt đầu. Tuy nhiên, điều chỉnh khẩu vị từng bước vẫn là lựa chọn cần thiết để giảm nguy cơ bệnh tật về sau.

Điều khó thay đổi nhất có lẽ không phải cách nêm nếm, mà là thói quen chỉ chú ý đến sức khỏe khi cơ thể đã lên tiếng.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: