Nhiều bạn đọc Thanh Niên đồng tình với đề xuất hạn chế độ tuổi tham gia mạng xã hội trong bối cảnh các video ngắn có nội dung nhảm nhí ngày càng xuất hiện nhiều, tác động đến đời sống giới trẻ.

Trong bài viết mới đăng, Thanh Niên dẫn ý kiến bạn đọc bày tỏ lo ngại về cách các nền tảng mạng xã hội vận hành thuật toán để liên tục đề xuất những video ngắn phù hợp sở thích cá nhân. Cơ chế này có thể khiến người dùng hình thành thói quen xem kéo dài, khó dừng lại và chịu những tác động tiêu cực đến tư duy, hành động.

Bạn đọc Trường Lưu cho rằng sức hút của những video này đến từ chi phí sản xuất thấp và cách nội dung đánh trúng tâm lý tò mò. Dù biết nhiều nội dung vô bổ, người xem vẫn dễ bấm vào để biết kết quả. Cùng với nguy cơ ảnh hưởng tâm lý, các chuyên gia an ninh mạng còn cảnh báo việc lướt video ngắn trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ bị lừa đảo trực tuyến và lộ lọt thông tin cá nhân.

Video ngắn tác động thế nào đến người trẻ?

Cảnh báo về tác động của video ngắn không phải lần đầu được Thanh Niên đề cập. Trước đó ít ngày, báo đăng bài “Hiểm họa từ video ngắn”, dẫn lời TS-BS Nguyễn Minh Tuấn Việt, công tác tại Trung tâm Sinh học thần kinh F.M Kirby thuộc Đại học Y Harvard.

Theo chuyên gia, não bộ trẻ em và thanh thiếu niên vẫn đang hoàn thiện, nhất là các chức năng liên quan đến khả năng tập trung, lập kế hoạch và kiểm soát hành vi. Việc dành quá nhiều thời gian cho màn hình có thể lấy đi thời gian dành cho trò chuyện, vận động, vui chơi và ngủ nghỉ – những hoạt động quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ và kỹ năng xã hội của trẻ.

Trong bài viết mới, vị chuyên gia này bổ sung rằng video ngắn “không hoàn toàn có hại”. Vấn đề đáng lưu ý là việc xem liên tục trong thời gian dài và người dùng gặp khó khăn khi muốn chủ động dừng lại.

Một phân tích gộp 71 nghiên cứu với gần 100.000 người tham gia được bài viết dẫn lại cho thấy việc sử dụng video ngắn nhiều có liên quan đến khả năng nhận thức kém hơn, trong đó biểu hiện rõ ở khả năng chú ý và kiểm soát hành vi.

Điều đáng chú ý là nhiều người nhận thức được sự “vô bổ” của không ít video ngắn nhưng vẫn khó cưỡng lại việc xem tiếp. Theo TS-BS Nguyễn Minh Tuấn Việt, đây không chỉ là câu chuyện về ý chí cá nhân.

Cơ chế thuật toán liên tục đưa đến những nội dung mới, tạo ra các “phần thưởng” trong thời gian rất ngắn, có thể khiến não bộ quen với những kích thích tức thời. Vì vậy, người dùng dù muốn dừng vẫn dễ tiếp tục lướt sang video kế tiếp.

Từ góc độ chính sách, đề xuất hạn chế độ tuổi tham gia mạng xã hội của bạn đọc cho thấy một cách tiếp cận khác đang được đặt ra. Thay vì chỉ khuyến cáo mỗi cá nhân tự kiểm soát thời gian sử dụng, một bộ phận người dùng muốn có giải pháp mang tính hệ thống và quy định rõ hơn trách nhiệm của các nền tảng công nghệ.

Tuy nhiên, việc này cũng đặt ra không ít vấn đề thực tế. Xác thực tuổi của người dùng trên không gian mạng hiện còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, việc cân bằng giữa bảo vệ trẻ em trước những nội dung không phù hợp và quyền tiếp cận thông tin cũng là vấn đề được tranh luận tại nhiều quốc gia.

Nguyễn Lan (tổng hợp)