Sức mua trong nước tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026, nhưng người tiêu dùng không vì thế mà dễ dàng lựa chọn thực phẩm. Nguồn gốc, xuất xứ và mức độ an toàn đang được đặt cạnh giá cả khi quyết định mua hàng.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng vẫn đạt 6,7%. Sáu tháng đầu năm 2026, con số này đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Mức tăng thực sau khi loại trừ yếu tố giá là 7,3%.

Những số liệu trên cho thấy sức mua đang cải thiện. Với ngành thực phẩm – đồ uống, đây là thêm dư địa để doanh nghiệp mở rộng thị trường. Nhưng thị trường tăng không đồng nghĩa người mua giảm yêu cầu.

Giá thực phẩm tiếp tục tăng. CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%; riêng nhóm thực phẩm tăng 3,61%. Sáu tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, giá thực phẩm tăng 4,7%. Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng phải giải quyết đồng thời hai câu hỏi: sản phẩm có phù hợp với khả năng chi trả và có đáng tin cậy hay không.

Người mua đang đòi hỏi thông tin có thể kiểm chứng

Khảo sát người tiêu dùng thực phẩm – đồ uống của Vietnam Report cho thấy nguồn gốc, xuất xứ đứng đầu trong các yếu tố được cân nhắc, với 60,1% người được hỏi đề cập. Chất lượng tốt, an toàn cho sức khỏe đứng ngay sau, ở mức 59,2%. Giá cả phải chăng chiếm 52,9%.

Các tiêu chí khác có tỷ lệ thấp hơn: 48,4% quan tâm đến sự đa dạng và khả năng đáp ứng nhu cầu của sản phẩm; 26% chú trọng hệ thống phân phối và mạng lưới bán hàng. Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ giá vẫn là một tiêu chí lớn, nhưng không còn đứng một mình. Khi thực phẩm đi vào giỏ hàng, người mua đồng thời quan tâm sản phẩm đến từ đâu và mức độ an toàn được chứng minh như thế nào.

Đây cũng là lý do minh bạch thông tin trở thành yêu cầu đáng chú ý đối với doanh nghiệp. Theo Vietnam Report, người tiêu dùng kỳ vọng doanh nghiệp công khai nguồn gốc, xuất xứ và nguyên liệu. Họ cũng muốn có thông tin về kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng và quy trình sản xuất, kiểm soát an toàn.

Mã QR và các công cụ truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng giúp người mua tự kiểm tra thông tin thay vì chỉ tiếp nhận nội dung quảng cáo. Khi có vấn đề về an toàn, cách doanh nghiệp thông báo và xử lý cũng trở thành một phần của niềm tin. Điều này làm thay đổi yêu cầu đối với thương hiệu: thông tin trên bao bì cần rõ, nhưng cách xử lý khi có sự cố cũng phải rõ.

Quy mô thị trường cho thấy dư địa kinh doanh vẫn lớn. Theo Statista, thị trường thực phẩm Việt Nam đạt khoảng 96,7 tỉ USD năm 2025 và dự kiến lên 104,2 tỉ USD năm 2026. Mordor Intelligence ước tính thị trường dịch vụ ăn uống đạt 24,77 tỉ USD năm 2025, dự kiến đạt 27,38 tỉ USD năm 2026 và 45,21 tỉ USD vào năm 2031.

Thị trường có thể tiếp tục tăng, nhưng cùng với sức mua là yêu cầu kiểm chứng. Người tiêu dùng đang chi tiền nhiều hơn, đồng thời muốn biết rõ hơn mình đang mua gì. Với doanh nghiệp thực phẩm – đồ uống, bài toán vì vậy không chỉ là bán được nhiều hơn. Đó còn là chứng minh nguồn gốc, chất lượng và độ an toàn bằng những thông tin người mua có thể kiểm tra.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)

Từ Khóa: