Mỹ đưa Golden Global tại Thổ Nhĩ Kỳ vào danh sách trừng phạt với cáo buộc hỗ trợ Iran chuyển hàng chục triệu USD doanh thu dầu mỏ, trong khi Trung Quốc là khách mua dầu lớn nhất của Tehran.

Ngày 04/9, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đưa Ngân hàng đầu tư Golden Global và hai công ty con tại Istanbul vào danh sách trừng phạt. Các thực thể này theo đó bị loại khỏi hệ thống tài chính dựa trên đồng USD.

Theo Reuters, Washington cáo buộc Golden Global được thành lập để hỗ trợ mạng lưới “rahbar” của Iran chuyển doanh thu dầu từ Trung Quốc sang Thổ Nhĩ Kỳ. Khoản tiền sau đó được đổi thành tiền mặt và vàng thông qua các đơn vị liên quan thương nhân Sitki Ayan, người từng bị Mỹ trừng phạt năm 2022.

Golden Global là ngân hàng đầu tiên tại một nước NATO trở thành mục tiêu trong chiến dịch “Bài xích Kinh tế” (Operation Economic Outcast), do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát động cuối tháng 8.

Ngân hàng này có quy mô nhỏ, tổng tài sản khoảng 25 tỷ lira, tương đương hơn 500 triệu USD. OFAC cáo buộc Golden Global cùng hai công ty con Golden Global Portfoy và Golden Global Varlik Kiralama cố tình cung cấp dịch vụ ngân hàng đại lý cho các tổ chức tài chính Iran.

Theo OFAC, những dịch vụ này hỗ trợ giao dịch qua các tài khoản do Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC-QF) kiểm soát. Cơ quan Mỹ đồng thời cấp giấy phép chung, cho phép các đối tác 15 ngày để tất toán giao dịch còn tồn đọng, với hạn chót 0h01 ngày 19/9 theo giờ Mỹ.

Golden Global bác bỏ cáo buộc, khẳng định tuân thủ đầy đủ các quy định ngân hàng trong nước và quốc tế. Ngân hàng cho biết các cá nhân, tổ chức được nêu không phải khách hàng của mình và tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp pháp lý.

Washington mở rộng sức ép lên các mắt xích trung gian

Động thái nhằm vào Golden Global diễn ra sau biện pháp tương tự tại UAE. Ngày 28/8, Washington đề xuất cắt 5 chi nhánh tại UAE của Ngân hàng Misr của Ai Cập khỏi hệ thống ngân hàng đại lý Mỹ.

Mỹ cáo buộc các chi nhánh này xử lý khoảng 1,8 tỷ USD cho 103 công ty ngân hàng ngầm của Iran trong giai đoạn từ tháng 01/2024 đến tháng 06/2026.

Các chuyên gia đưa ra những đánh giá khác nhau về tác động của biện pháp mới. Ông Miad Maleki, chuyên gia cấm vận tại Quỹ Bảo vệ các Nền dân chủ (FDD), cho rằng thông điệp Washington gửi Ankara khá rõ: khi các kênh tài chính tại vùng Vịnh bị siết, Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành điểm trung chuyển tiếp theo của dòng tiền Iran.

Trong khi đó, ông Brett Erickson, Giám đốc điều hành hãng tư vấn Obsidian Risk Advisors, nhận định việc nhắm vào Golden Global chỉ khiến sức ép lên Iran tăng không đáng kể. Ông cảnh báo Tehran có thể đáp trả bằng những biện pháp gây ảnh hưởng lớn hơn tới kinh tế toàn cầu.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính Mỹ xác nhận nguồn doanh thu dầu được đề cập bắt đầu từ Trung Quốc, quốc gia mua dầu Iran lớn nhất. Tuy nhiên, đợt trừng phạt này lại tập trung vào mắt xích trung gian tại Istanbul và chưa nhắm tới ngân hàng Trung Quốc nào.

Ông Bessent cho biết hy vọng Washington sẽ không phải trừng phạt thêm ngân hàng nào, nhưng điều này phụ thuộc vào tốc độ phản ứng của cộng đồng quốc tế. Quan chức Mỹ cũng để ngỏ khả năng một ngân hàng khác có thể trở thành mục tiêu ngay trong tuần tới.

Đòn trừng phạt mới cho thấy chiến dịch cô lập kinh tế Iran đang mở rộng sang các trung gian bên ngoài Tehran. Việc một ngân hàng tại quốc gia NATO bị nhắm tới cũng cho thấy ranh giới giữa các đối tác tài chính của Washington và những mắt xích bị coi là hỗ trợ Iran đang ngày càng thu hẹp.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Từ Khóa: