Sáng 5/9, hơn 26 triệu học sinh, sinh viên trên cả nước đồng loạt bước vào năm học 2026-2027, trong bối cảnh ngành giáo dục vừa trải qua cuộc sắp xếp mạng lưới trường công lớn nhất gần 50 năm.

Từ 7h30 đến 8h30 ngày 5/9, lễ khai giảng năm học 2026-2027 được tổ chức đồng thời trên toàn quốc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, truyền hình trên VTV1 và phát thanh trên VOV1.

Điểm cầu trung tâm đặt tại Trường Phổ thông nội trú Mường Khương, tỉnh Lào Cai, nơi Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ và thực hiện nghi thức khai giảng. Cùng thời điểm, khoảng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền được khánh thành, chính thức đưa vào sử dụng.

Năm học mới mang chủ đề “Đổi mới tư duy – Chuyển biến mạnh mẽ – Kết quả thực chất”, được xác định là năm tạo chuyển biến thực chất trong triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Một năm học với nhiều thay đổi lớn

Lễ khai giảng diễn ra ngay sau khi cuộc sắp xếp mạng lưới trường công quy mô lớn được cơ bản hoàn tất vào ngày 30/8. Số đầu mối trường phổ thông trên cả nước giảm khoảng một nửa, còn khoảng 18.500 trường.

Mô hình “siêu trường” xuất hiện tại nhiều nơi, với một trường chính kèm từ 2 đến 7 phân hiệu hoặc cơ sở trực thuộc. Ngành giáo dục xác định việc tinh gọn này nhằm chuyển từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, tối ưu nguồn lực và tăng tỷ lệ giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Học sinh và phụ huynh tập trung trước cổng Trường THCS và THPT Ngã Sáu trong ngày khai giảng năm học mới. (Ảnh minh họa: MUC)

Năm học 2026-2027 cũng đánh dấu lần đầu cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa mang tên “Kết nối tri thức với cuộc sống”, sau 5 năm triển khai nhiều bộ sách khác nhau theo cùng một chương trình. Thay đổi này được kỳ vọng thu hẹp khác biệt về học liệu giữa các địa phương và giảm chi phí cho phụ huynh.

Phía sau những thay đổi về tổ chức là một cuộc xáo trộn lớn về nhân sự. Hơn 32.600 hiệu trưởng, hiệu phó và khoảng 11.000 nhân viên thuộc diện điều chuyển, bố trí lại công việc.

Đổi lại, việc tinh gọn bộ máy quản lý giúp số biên chế giáo viên dự kiến cần bổ sung giảm mạnh, từ 104.516 xuống còn 43.267 người. Con số này gần tương đương lượng giáo viên đã làm việc theo hợp đồng nhưng chưa được tuyển dụng chính thức từ năm 2025. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết về cơ bản, năm học này không cần bổ sung thêm biên chế mới.

Nhưng những thay đổi lớn chưa xóa được khoảng cách giữa các địa phương. TP HCM, Quảng Ninh, Huế, Khánh Hòa, Cà Mau, Nghệ An và Gia Lai đã triển khai miễn phí sách giáo khoa theo hình thức mượn – trả, sớm hơn ba năm so với lộ trình chung. Trong khi đó, tại nhiều trường, học sinh vẫn sử dụng bàn ghế đã hơn 20 năm chưa được sửa chữa.

Bộ Giáo dục và Đào tạo ghi nhận gần 125.000 học sinh có chiều cao trên 1,75 m cần được bố trí bàn ghế có kích thước phù hợp.

Tiếng trống khai trường năm nay vang lên trong một hệ thống giáo dục vừa được tổ chức lại trên quy mô lớn. Mục tiêu đã được đặt ra rõ hơn, bộ máy được tinh gọn hơn, nhưng những điều kiện học tập cụ thể vẫn cần thời gian để thay đổi.

Một năm học mới đã bắt đầu. Câu hỏi không chỉ là ngành giáo dục sẽ thay đổi được bao nhiêu, mà còn là những thay đổi ấy sẽ đến với lớp học, giáo viên và học sinh nhanh đến mức nào.

Đào Chương (tổng hợp)

Từ Khóa: