Cây trầm hương hơn 500 năm tuổi tại đền Cây Chay, xã Hương Khê, Hà Tĩnh, vừa được công nhận Cây Di sản Việt Nam, tiếp tục đứng giữa không gian lưu giữ những dấu tích của một thời cách mạng.
- Giám đốc Gia Lai bị bắt vì chiếm đoạt 12 tỷ đồng góp vốn
- Cựu tù nhân ở Nghệ An đào ma túy chôn dưới vườn, nhận án 25 năm
- Khi nam sinh 9 điểm Toán tìm về với Văn học
Ngày 25/8, ông Nguyễn Trọng Vỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê, cho biết địa phương phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tổ chức lễ công bố quyết định công nhận cây trầm hương cổ thụ. Cây cao khoảng 25m, chu vi gốc 2,6m, tán rộng hơn 11m và được người dân gọi thân mật là “cây trầm tổ”.

Cây nằm trong Khu di tích lịch sử cách mạng Rôộc Cồn, thuộc khu vực đền Cây Chay. Người dân xem đây là cây trầm hương có tuổi đời lâu nhất trên địa bàn tỉnh, còn ông Vỹ nhận định: “Cây trầm hương tại đền Cây Chay thuộc nhóm những cây trầm quý hiếm hàng đầu cả nước”.
Một thân cây giữa dấu tích xưa
Khu di tích Rôộc Cồn gồm địa điểm Rôộc Cồn và đền Cây Chay. Trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh giai đoạn 1930-1931, nơi này từng là địa điểm hoạt động bí mật của Đảng bộ huyện Hương Khe, nơi cất giữ tài liệu, truyền đơn và tổ chức các cuộc họp.
Ngày 20/4/1931, một cuộc biểu tình lớn diễn ra tại đây. Những năm sau đó, đền Cây Chay được chính quyền huy động nguồn lực xã hội hóa để tu bổ, tôn tạo, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.
Tháng 10/2025, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã đưa ra quyết định công nhận cây trầm hương là Cây Di sản Việt Nam sau quá trình khảo sát. Những lời kể của các bậc cao niên cùng dấu tích thành trầm trên thân cây là một phần cơ sở được sử dụng để xác định giá trị của cây.
Hương Khê cũng không chỉ có một cây trầm cổ được vinh danh. Tháng 9/2025, hai cây trầm hương khác hơn 200 năm tuổi tại đền Khoai Vạc, xã Hương Phố cùng huyện, được công nhận Cây Di sản Việt Nam.
Nhưng một danh hiệu không làm biến mất những nguy cơ vốn có. Trầm hương là loại gỗ quý có giá trị kinh tế đặc biệt, vì vậy cây cổ thụ như cây trầm tổ vẫn có thể trở thành mục tiêu bị xâm hại.

Ông Nguyễn Kim Bằng, người trực tiếp trông coi và bảo vệ đền Cây Chay, kể về sức sống của cây sau nhiều biến cố: “Trải qua thời kỳ chiến tranh, mưa lớn, nhiều cây khác gãy đổ nhưng cây trầm hương này vẫn đứng sừng sững”.
Ban quản lý đền cùng người dân đã dựng khung sắt, thép gai quanh gốc để ngăn chặn nguy cơ bị chặt phá. Đó là cách bảo vệ cụ thể đối với một cây đã đi qua nhiều năm tháng, khi giá trị của nó không chỉ nằm ở tuổi đời.
Theo ông Nguyễn Trọng Vỹ, danh hiệu Cây Di sản Việt Nam tạo cơ sở nâng cao ý thức cộng đồng và hỗ trợ ngăn chặn khai thác trái phép. Địa phương cũng đang phát triển nhân giống từ hạt cây trầm hương này, để nguồn gen quý hiếm có thể tiếp tục được giữ lại.
Một thân cây đã đứng qua chiến tranh, mưa lớn và những đổi thay của vùng đất. Giờ đây, điều còn lại không chỉ là câu chuyện về tuổi đời hơn 500 năm, mà là cách con người lựa chọn gìn giữ một phần ký ức của thiên nhiên và lịch sử.
Bùi Hà (tổng hợp)