HÀ NỘI – Xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục vượt mốc 1 tỷ USD trong tháng 8, đưa sầu riêng tiến gần mục tiêu 4 tỷ USD, nhưng thị phần tại Trung Quốc vẫn thấp hơn nhiều so với Thái Lan.

Tính đến 18/8/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 1,4% so với tháng trước và 14,6% so với cùng kỳ, đưa tổng giá trị 8 tháng lên gần 5,87 tỷ USD. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ngành rau quả vượt ngưỡng 1 tỷ USD, trong khi sầu riêng Tây Nguyên đang bước vào chính vụ và mang lại động lực tăng trưởng chính.

Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), cho biết kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong 7 tháng đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng này khiến mục tiêu doanh thu 4 tỷ USD trong cả năm được xem là có cơ sở, nhất là khi vùng Tây Nguyên bước vào giai đoạn thu hoạch cao điểm.

Sầu riêng được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc từ giữa năm 2022 và nhanh chóng trở thành mặt hàng chủ lực của rau quả Việt Nam. Từ mức vài trăm triệu USD trong những năm đầu, kim ngạch mặt hàng này liên tục tăng và đã áp sát mốc 4 tỷ USD vào năm 2025.

Trung Quốc tiêu thụ hơn 90% sản lượng sầu riêng toàn cầu, vì vậy nhu cầu tại thị trường này có tác động trực tiếp đến giá bán và triển vọng xuất khẩu của các nước sản xuất. Việt Nam hiện có khoảng 200.000ha sầu riêng, trong đó khoảng 129.500ha đã cho thu hoạch, với sản lượng dự kiến đạt 2,08 triệu tấn trong năm nay.

Tây Nguyên, vùng trồng sầu riêng lớn nhất, bước vào cao điểm thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10. Đây cũng là giai đoạn ngành hàng được kỳ vọng có thể đem về gần 1 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi tháng, tạo cơ sở cho mục tiêu 4 tỷ USD cả năm.

Kim ngạch tăng, nhưng khoảng cách thị phần vẫn lớn

Nhìn từ số liệu xuất khẩu của Việt Nam, sầu riêng đang có một mùa tăng trưởng mạnh. Nhưng số liệu nhập khẩu từ Trung Quốc cho thấy phần lớn thị trường này vẫn thuộc về Thái Lan.

Theo số liệu hải quan Trung Quốc được South China Morning Post và Bangkok Post trích dẫn, trong nửa đầu năm 2026, nước này tăng nhập khẩu sầu riêng 47% so với cùng kỳ. Thái Lan đạt 3,79 tỷ USD và chiếm 81% thị phần, trong khi Việt Nam đứng thứ hai với 846 triệu USD, tương đương 18%.

Xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh, đạt khoảng 1,8 tỷ USD sau 7 tháng và được kỳ vọng cán mốc 4 tỷ USD trong năm nay.
Công nhân phân loại, đóng gói sầu riêng tại cơ sở thu mua. (Ảnh minh họa: MUC)

Số liệu xuất khẩu của Việt Nam và nhập khẩu của Trung Quốc có thể khác nhau do thời điểm ghi nhận và phương pháp thống kê không hoàn toàn giống nhau. Tuy vậy, khoảng cách về thị phần giữa Việt Nam và Thái Lan vẫn là dữ kiện cho thấy kim ngạch tăng chưa đồng nghĩa với vị thế tương xứng tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.

Một sức ép khác đến từ việc sản lượng tăng nhanh hơn nhu cầu. Ông Lim Chin Khee, cố vấn của Durian Academy (Malaysia), nhận định nhu cầu tại Trung Quốc vẫn tăng nhưng chưa theo kịp tốc độ mở rộng sản lượng, khiến giá chịu áp lực trong mùa cao điểm.

Tại Việt Nam, dấu hiệu này đã xuất hiện trên thị trường. Giữa tháng 7, giá sầu riêng Monthong xuất sang Trung Quốc chỉ còn 20-30 nhân dân tệ mỗi 0,5kg, thấp hơn đáng kể so với mức 35-45 nhân dân tệ của cùng kỳ năm trước.

Kim ngạch xuất khẩu vì thế đang tăng trong lúc giá bán chịu sức ép giảm và thị phần tại Trung Quốc vẫn còn cách khá xa đối thủ lớn nhất. Với sầu riêng, mục tiêu 4 tỷ USD có thể đang ở gần hơn, nhưng câu chuyện giữ được giá trị và mở rộng vị thế tại thị trường tỷ dân vẫn là bài toán chưa có câu trả lời từ những con số tăng trưởng hiện tại.

Vũ Phượng ( tổng hợp)

Từ Khóa: