Khoảng 80 m2 đất công được bàn giao cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý từ năm 2007 bị lấn chiếm. Hai năm sau, phần đất này được cấp sổ đỏ cho hộ gia đình.

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra chuyên đề nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong đó chỉ ra nhiều vấn đề tại khu đất số 23 và 25 Tông Đản, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Theo kết luận do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy ký, khoảng 80 m2 đất tại đây được bàn giao cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2007. Tuy nhiên, đến năm 2009, phần diện tích này bị gia đình ông Đặng Quốc Thắng, con trai nguyên giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam Đặng Xuân Thiều, lấn chiếm.

Việc lấn chiếm kéo dài khiến Bảo tàng Lịch sử quốc gia đến nay vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu vực này.

Nhà số 23 Tông Đản từng là nơi ở của hai nguyên giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, tiền thân của Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Từ năm 1966 đến 2007, ông Đặng Xuân Thiều sử dụng phần nhà phía trong rộng khoảng 211 m2, trong khi ông Phạm Văn Hảo ở phần phía ngoài khoảng 80 m2.

Sau khi gia đình ông Hảo được bố trí nơi ở khác, phần diện tích 80 m2 được bàn giao lại cho bảo tàng với sự chứng kiến của các cơ quan chức năng, chính quyền và ông Đặng Quốc Thắng.

Tuy nhiên, tháng 01/2009, gia đình ông Thắng thuê thợ tháo dỡ tường ngăn và tiếp tục thi công trên phần đất đã được bàn giao cho bảo tàng, dù trước đó đã bị lập biên bản đình chỉ.

Đến ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Thắng với tổng diện tích 304,3 m2. Diện tích này bao gồm cả khoảng 80 m2 đất do bảo tàng quản lý.

Đáng chú ý, Bảo tàng Lịch sử quốc gia không được biết về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nói trên.

Tài sản công bị xây dựng kiên cố

Sau khi được cấp giấy chứng nhận, gia đình ông Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ nhà 23 Tông Đản để xây dựng công trình mới. Phần diện tích được giao cho bảo tàng quản lý cũng nằm trong khu vực bị phá dỡ và xây dựng.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã có văn bản đề nghị Hà Nội đình chỉ việc phá dỡ trái phép. Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra, cơ quan này không nhận được phản hồi.

Đến thời điểm Thanh tra Chính phủ kiểm tra, toàn bộ diện tích liên quan đã được xây dựng kiên cố. Điều này khiến việc xử lý và thu hồi đất công trở nên phức tạp hơn so với thời điểm vi phạm mới xảy ra.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để xảy ra lấn chiếm và hủy hoại tài sản công thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia kể từ năm 2011.

Cơ quan thanh tra kiến nghị UBND TP Hà Nội giao Thanh tra thành phố làm rõ các dấu hiệu hủy hoại tài sản công, lấn chiếm đất công và việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại cơ sở này.

Vụ việc tại 23 Tông Đản được phát hiện trong quá trình cả nước rà soát nhà, đất dôi dư. Theo Bộ Tài chính, đến cuối tháng 5/2026, cả nước đang rà soát gần 29.000 cơ sở nhà, đất công dôi dư.

Kết luận thanh tra cho thấy việc quản lý, sử dụng đất công tại một số cơ sở còn tồn tại những khoảng trống kéo dài. Trường hợp phần đất của Bảo tàng Lịch sử quốc gia bị lấn chiếm rồi được cấp sổ đỏ cho hộ gia đình là một ví dụ đáng chú ý về yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát tài sản công.

Hồng Sơn (tổng hợp)