Nghị định số 283 của Chính phủ quy định người sử dụng lao động không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người giúp việc gia đình sẽ bị xử phạt hành chính, với mức tăng dần theo mức độ vi phạm.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9, trong đó Điều 28 quy định chi tiết các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về lao động là người giúp việc gia đình. Quy định này nhắm trực tiếp vào một thực tế phổ biến: phần lớn quan hệ thuê giúp việc hiện nay dựa trên thỏa thuận miệng, không có hợp đồng và không khai báo với chính quyền.

Theo Điều 28, hành vi không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản, hoặc không trả tiền tàu xe đi đường khi người giúp việc thôi việc về nơi cư trú, bị xử phạt ở mức cảnh cáo lần đầu, trừ trường hợp người lao động tự chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Nếu tái phạm sau khi đã bị cảnh cáo, hoặc nếu người sử dụng lao động thuê giúp việc mà không thông báo cho UBND xã, phường, đặc khu về việc sử dụng hoặc chấm dứt sử dụng lao động, mức phạt là 1-3 triệu đồng.

Ở nhóm vi phạm nặng hơn, hành vi giữ giấy tờ của người giúp việc hoặc không trả tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật bị phạt 10-15 triệu đồng. Mức phạt cao nhất là 50-75 triệu đồng – áp dụng cho hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc dùng vũ lực với người giúp việc, trong trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bên cạnh phạt tiền, Nghị định buộc người vi phạm khắc phục hậu quả bằng các biện pháp cụ thể: giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản, thanh toán đầy đủ tiền tàu xe đi đường, trả lại giấy tờ tùy thân đã giữ của người lao động, truy đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thực hiện các nghĩa vụ còn thiếu theo quy định.

Việc gắn nghĩa vụ hợp đồng bằng văn bản với một chế tài cụ thể đặt ra câu hỏi về trách nhiệm thực thi ở cấp cơ sở, nơi phần lớn các thỏa thuận giúp việc trước nay vẫn nằm ngoài tầm quan sát của chính quyền. Khi quy định có hiệu lực từ 10-9, khoảng cách giữa số hộ đang thuê giúp việc và số hợp đồng lao động thực sự được lập sẽ là thước đo cho thấy quy định này đi vào thực tế đến đâu.

Trần Thu (tổng hợp)

Từ Khóa: