HẢI PHÒNG – Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đang tập trung tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng tại 9 khu công nghiệp để tạo thêm 1.900 ha đất công nghiệp phục vụ thu hút đầu tư.

Theo thông tin công bố 9 dự án khu công nghiệp có tổng diện tích gần 2.500 ha đang được thành phố đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng. Mục tiêu là mở rộng dư địa tăng trưởng công nghiệp công nghệ cao và logistics cho Hải Phòng trong giai đoạn 2026-2030.

Trong nhóm 4 dự án đang xây dựng, quy mô và tiến độ giải phóng mặt bằng chênh lệch rõ rệt. KCN Nomura – Hải Phòng giai đoạn 2 rộng hơn 197 ha, vốn đầu tư gần 2.783 tỷ đồng, khởi công cuối tháng 3/2026 nhưng đến hết tháng 6/2026 mới giải phóng hơn 123 ha, trong đó chỉ hơn 57 ha được bàn giao xây dựng. Dự án còn khoảng 1.500 ngôi mộ chưa có phương án di chuyển và 463 hộ dân chưa hoàn thành kiểm kê, lập phương án bồi thường; hồ sơ giải phóng mặt bằng cũng chưa được bàn giao xong giữa ban quản lý dự án và UBND phường An Phong.

KCN Tràng Duệ 3, dự án lớn nhất nhóm với hơn 652 ha và vốn đầu tư trên 8.094 tỷ đồng, sau hơn sáu tháng khởi công đã giải phóng hơn 302 ha, bàn giao hơn 172 ha và hoàn thành 12% khối lượng xây dựng. Phần diện tích còn lại vướng một nghĩa trang liệt sỹ – chủ đầu tư đề xuất giữ nguyên và chuyển thành đất cây xanh trong quy hoạch – cùng một cây xăng chưa di dời, trong khi địa phương chưa bố trí được khu tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất.

KCN sân bay Tiên Lãng khu B, quy mô hơn 186 ha với vốn đầu tư gần 2.795 tỷ đồng, khởi công đầu năm 2026 và đến nay giải phóng hơn 62,5 ha, bàn giao hơn 36 ha. Diện tích bàn giao chưa liền vùng liền thửa mà còn xen kẹt, khiến việc triển khai hạ tầng kỹ thuật đồng bộ gặp khó, trong khi chính sách hỗ trợ với một số loại cây trồng vẫn chờ hướng dẫn thống nhất.

Ngược lại, KCN Kim Thành cho thấy tiến độ vượt trội: dự án gần 165 ha đã giải phóng hơn 156 ha, bàn giao hơn 150 ha, đạt 61% khối lượng xây dựng và đã thu hút nhà đầu tư đầu tiên thuê hơn 8 ha đất công nghiệp. Phần việc còn lại chỉ là 8,64 ha, trong đó một số hộ dân chưa đồng thuận phương án bồi thường hoặc đề nghị tái định cư, một số đã nhận tiền di dời mộ nhưng chưa thực hiện, và còn vướng một biển quảng cáo doanh nghiệp chưa di chuyển.

Hai khu công nghiệp đã đi vào hoạt động cũng chưa dứt điểm mặt bằng. KCN Lai Cách đạt 82% khối lượng xây dựng, tỷ lệ lấp đầy gần 84% nhưng còn hơn 30 ha chưa giải phóng; KCN Đại An mở rộng hoàn thành khoảng 90% xây dựng, lấp đầy khoảng 47%, còn khoảng 8,44 ha tồn đọng. Thành phố đã yêu cầu địa phương xử lý dứt điểm phần diện tích này.

Ba dự án chuẩn bị khởi công cho thấy nút thắt phổ biến nhất là tái định cư. KCN Kim Thành 2 giai đoạn 1, quy mô 234,63 ha với vốn hơn 3.403 tỷ đồng, đã giải phóng khoảng 160 ha và đủ điều kiện khởi công, nhưng địa phương chưa có kinh phí xây khu tái định cư Nại Đông và còn khoảng 1.000 ngôi mộ chưa kiểm kê. KCN Ngũ Phúc giai đoạn 1, diện tích 238,6 ha với vốn hơn 5.673 tỷ đồng, mới giải phóng 111,59 ha, chưa được bàn giao đất và chưa đủ điều kiện khởi công do thiếu khu tái định cư cho các hộ trong phạm vi thu hồi khoảng 7,6 ha. KCN Trấn Dương – Hòa Bình khu A, gần 208 ha, đã giải phóng 25% diện tích nhưng còn 5 trường hợp trong đợt đầu chưa được phê duyệt phương án bồi thường, trong đó 2 hộ chưa đồng thuận.

Khi toàn bộ 9 dự án hoàn tất giải phóng mặt bằng, Hải Phòng sẽ có thêm khoảng 1.900 ha đất công nghiệp sạch để thu hút các dự án công nghệ cao và logistics. Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đã đề nghị thành phố chỉ đạo các sở ngành, địa phương và chủ đầu tư phối hợp tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật và hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Khoảng cách giữa mục tiêu 1.900 ha đất sạch và thực tế còn hàng nghìn ngôi mộ, hàng trăm hộ dân chưa kiểm kê, cùng nhiều khu tái định cư chưa có nguồn vốn, là phần việc cụ thể mà các cấp chính quyền cần giải quyết dứt điểm để lời cam kết về dư địa tăng trưởng 2026-2030 trở thành hiện thực.

Trần Thu (tổng hợp)