Các chuyên gia khí tượng cảnh báo về hiện tượng El Nino có khả năng đạt mức nhiệt kỷ lục vào cuối năm nay gây ra những biến đổi khí hậu khắc nghiệt.

Các chỉ số dự báo về cường độ hiện tượng El Nino

Trung tâm Dự báo Khí hậu Tầm trung châu Âu (ECMWF) vừa đưa ra các cập nhật đáng lo ngại vào đầu tháng 6 về tình hình khí hậu toàn cầu sắp tới. Theo đó, các mô hình dự báo cho thấy sự kiện thời tiết này có khả năng trở thành đợt thiên tai mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử khí tượng nhân loại. Chỉ số Nino 3.4 dùng để đo lường mức độ chênh lệch nhiệt độ mặt biển đã cho thấy sự gia tăng rõ rệt tại khu vực Thái Bình Dương dọc xích đạo ngay từ thời điểm cuối tháng 5.

Cụ thể, nhiệt độ mặt biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương đã tăng cao hơn mức trung bình thông thường khoảng 1 độ C, báo hiệu một chu kỳ ấm lên đầy nguy hiểm. ECMWF dự báo nhiệt độ sẽ tiếp tục leo thang, có thể vượt ngưỡng trung bình 3 độ C vào tháng 12, thậm chí chạm mức 4 độ C trong một số kịch bản cực đoan. Nếu những con số này trở thành hiện thực, đợt biến động tới đây sẽ vượt xa các kỷ lục được xác lập vào các giai đoạn 1997-1998 và 2015-2016 vốn chỉ ghi nhận mức tăng 2,3 độ C.

Các viện nghiên cứu khí hậu của chính phủ Mỹ cũng đồng quan điểm khi đưa ra ước tính có tới 82% khả năng thiên tai này phát triển mạnh trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7. Cục Khí tượng Australia đồng thời xác nhận nền nhiệt tại vùng xích đạo Thái Bình Dương đã cao hơn mức trung bình 0,67 độ C vào cuối tháng 5 vừa qua. Dù cần thời gian theo dõi liên tục trong ba tháng để chính thức công bố, nhưng các biến đổi trong khí quyển cho thấy một đợt nóng kỷ lục đang dần hình thành rõ nét.

Tác động của chu kỳ khí hậu đến môi trường toàn cầu

Chu kỳ ENSO bao gồm sự luân phiên giữa pha ấm và pha lạnh La Nina, diễn ra lặp lại sau mỗi khoảng thời gian từ 2 đến 7 năm trên Thái Bình Dương. Hiện tượng này làm suy yếu hoặc đảo chiều gió mậu dịch, gây ra những rối loạn nghiêm trọng về nhiệt độ và mô hình mưa trên phạm vi toàn thế giới. Lịch sử đã ghi nhận các đợt biến động nhiệt độ trước đây thường dẫn đến tình trạng hạn hán, lũ lụt và cháy rừng trên quy mô lớn.

Những tác động từ đợt ấm lên toàn cầu gần nhất kết thúc vào tháng 4 năm 2024 đã biến năm vừa qua trở thành năm nóng nhất trong lịch sử nhân loại. Đây cũng là năm đầu tiên Trái Đất vượt ngưỡng ấm lên 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vượt qua giới hạn an toàn mà Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu đã đặt ra. Sự gia tăng nhiệt độ không chỉ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên mà còn tác động nặng nề tới nền nông nghiệp và sự ổn định kinh tế của nhiều quốc gia.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo xác suất hiện tượng này hình thành trước tháng 9 là 80% và có thể lên tới 90% vào thời điểm tháng 11 sắp tới. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhấn mạnh rằng điều kiện này giống như hành động “đổ thêm dầu vào lửa” đối với một hành tinh vốn đã nóng dần lên hằng ngày. Các nhà khoa học hiện đang giám sát chặt chẽ xu hướng nhiệt độ trong những tháng tới để đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời.

Phạm Mai (tổng hợp)