Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đứng trước những lựa chọn cân não khi Washington và Tehran tiến gần đến một thỏa thuận khung tại vùng Vịnh đầy căng thẳng.

Thỏa thuận Mỹ – Iran giữa áp lực kinh tế và chính trị nội bộ

Nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran đang bước vào giai đoạn quyết định với sự xuất hiện của một bản ghi nhớ thỏa thuận khung. Văn bản này đề cập đến việc gia hạn lệnh ngừng bắn, nới lỏng các hạn chế lưu thông tại eo biển Hormuz và tạm dừng các tranh luận gay gắt về chương trình hạt nhân của Iran. Đây được xem là tín hiệu tích cực nhất kể từ sau các cuộc tấn công quân sự hồi cuối tháng Hai, hứa hẹn giúp ổn định lại thị trường năng lượng toàn cầu sau thời gian dài biến động.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump đang phải đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan đầy áp lực ngay trong nội bộ nước Mỹ. Một mặt, ông cần nhanh chóng khôi phục hoạt động tại tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới này để hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước trước thềm bầu cử. Mặt khác, bất kỳ sự nhượng bộ nào với Tehran cũng có nguy cơ vấp phải phản ứng dữ dội từ các nghị sĩ đảng Cộng hòa theo đường lối “diều hâu” đang kiểm soát các tiếng nói quan trọng tại Quốc hội.

Sự do dự của chủ nhân Nhà Trắng thể hiện rõ qua các tuyên bố mâu thuẫn trong những ngày gần đây nhằm xoa dịu các phe phái. Trong khi giới chức Nhà Trắng khẳng định đàm phán tiến triển tốt, ông Trump lại tuyên bố bản thân không hề vội vàng và chỉ chấp nhận một thỏa thuận mang lại lợi ích tuyệt đối cho người dân Mỹ. Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng tổng thống đang nỗ lực điều hướng một cuộc chiến quy mô lớn qua một “khe cửa hẹp” đầy rủi ro ngoại giao.

Những rào cản ngăn cách một giải pháp ngoại giao bền vững

Dù mang lại hy vọng hạ nhiệt xung đột, thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran vẫn để lại nhiều câu hỏi hóc búa chưa có lời giải đáp thỏa đáng. Các vấn đề cốt lõi như lộ trình xử lý kho dự trữ uranium làm giàu và những chi tiết cụ thể về việc nới lỏng lệnh trừng phạt kinh tế vẫn đang bị bỏ ngỏ. Giới quan sát cho rằng khung thỏa thuận hiện tại vẫn còn khoảng cách rất xa so với yêu cầu “đầu hàng vô điều kiện” mà phía Washington từng đặt ra đầy cứng rắn trước đây.

Một số chuyên gia chính sách cảnh báo rằng trong bản dự thảo ghi nhớ này, dường sự Iran đang nhận được nhiều lợi ích hơn so với phía Mỹ. Việc chỉ tập trung vào ngừng bắn và mở cửa eo biển mà chưa giải quyết dứt điểm chương trình hạt nhân bị coi là một sự nhượng bộ khó chấp nhận đối với những người ủng hộ ông Trump. Trong khi đó, phía Tehran vẫn giữ vững lập trường khi khẳng định văn bản chưa được hoàn thiện và chương trình của họ hoàn toàn phục vụ mục đích hòa bình.

Áp lực lên vai ông Trump càng trở nên nặng nề khi tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đang sụt giảm trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Dù việc khôi phục hoạt động hàng hải tại Hormuz được cộng đồng quốc tế hoan nghênh, nhưng nó chủ yếu chỉ đưa khu vực trở lại trạng thái cũ chứ chưa thể đảm bảo một nền hòa bình lâu dài. Trong khi ngoại giao được thúc đẩy, các vụ đụng độ quân sự hạn chế vẫn âm ỉ diễn ra, đe dọa phá hỏng những nỗ lực đối thoại mong manh nhất.

Theo: Báo Tiền Phong

Từ Khóa: