Hiện tượng đá nở hoa không diễn ra thường xuyên mà thường có chu kỳ từ hai đến sáu năm mới xuất hiện trở lại tại các con sông vùng núi Đà Nẵng.
Lịch sử ghi nhận hiện tượng đá nở hoa
Trong ký ức của những người dân sống tại xã Thạnh Bình, hiện tượng những vệt đỏ xuất hiện trên đá không phải là điều quá mới mẻ nhưng lại rất hiếm gặp. Các giai thoại địa phương ghi nhận rằng có những khoảng thời gian dài đến 6 năm người ta mới lại thấy đá nở rộ một lần. Lần xuất hiện gần nhất được ghi nhận chính xác là vào năm 2024, thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu.
Trước đây, khi công nghệ phân tích còn hạn chế, các nhà khoa học từng về kiểm tra và nhận định đây chỉ là một loại địa y thông thường. Kết luận cũ này dựa trên hình thái bên ngoài của các vệt đỏ bám trên bề mặt đá khô khốc. Tuy nhiên, sự trở lại của hiện tượng này trong năm nay với các thiết bị quan sát hiện đại đã mang đến một lời giải đáp hoàn toàn khác biệt và chính xác hơn.
Việc xác định được đây là thực thể sống thay vì thực vật biểu sinh là một bước tiến lớn trong việc nghiên cứu hệ sinh thái địa phương. Sự thay đổi trong nhận định khoa học qua các thời kỳ cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm chứng thực địa liên tục. Lịch sử của hiện tượng này giờ đây đã được bổ sung thêm những bằng chứng sinh học thuyết phục về sự hiện diện của loài bướm đêm.
Khó khăn trong việc định danh loài côn trùng
Thách thức lớn nhất hiện nay là chu kỳ xuất hiện quá thưa thớt khiến việc thu thập dữ liệu về con trưởng thành trở nên cực kỳ khó khăn. Ngày 9/3, PGS.TS Trịnh Đăng Mậu, Trưởng Khoa Sinh – Nông nghiệp – Môi trường, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng chia sẻ rằng rất tiếc khi hiện tượng này vài năm mới xảy ra một lần nên thông tin về cá thể bố mẹ vẫn là một ẩn số. Nếu không có mẫu vật trưởng thành, việc đặt tên khoa học cho loài sẽ mãi dừng lại ở mức nghi vấn và dự đoán.
Hiện tại, nhóm nghiên cứu vẫn đang phối hợp với chính quyền địa phương để cập nhật tình hình mỗi khi hiện tượng tái diễn. Sự khan hiếm thông tin về loài này khiến giới khoa học đặt ra giả thuyết đây có thể là một loài côn trùng đặc hữu có vùng phân bố hẹp. Mọi nỗ lực hiện nay đều tập trung vào việc bảo tồn khu vực sống để đảm bảo loài vật có thể quay lại sinh sản trong các chu kỳ tới.
Câu chuyện về những bông hoa đá bí ẩn vẫn đang tiếp diễn và chờ đợi những khám phá mới trong tương lai. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và phân tích khoa học hiện đại đang dần phơi bày những bí mật của tự nhiên. Dù chưa thể gọi tên chính xác, nhưng sự tồn tại của chúng đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng tri thức về thiên nhiên Việt Nam.
Theo: Báo Dân trí