Ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ là phát hiện đáng chú ý từ một nghiên cứu theo dõi 25 năm tại Thụy Điển, cho thấy việc tiêu thụ đều đặn pho mát giàu chất béo có liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn ở người trưởng thành.

Một trong những loại thực phẩm quen thuộc với con người suốt hàng nghìn năm có thể mang lại lợi ích bất ngờ cho sức khỏe não bộ. Nghiên cứu mới công bố tại Thụy Điển cho thấy việc ăn khoảng 50 gram pho mát giàu chất béo mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ; một vấn đề sức khỏe đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu.

Kết quả từ nghiên cứu theo dõi quy mô lớn 25 năm

Nghiên cứu được thực hiện trên 27.670 người trưởng thành Thụy Điển, theo dõi liên tục trong suốt 25 năm. Đây là một trong những nghiên cứu dài hạn hiếm hoi xem xét mối liên hệ giữa chế độ ăn uống; đặc biệt là các sản phẩm từ sữa, với nguy cơ sa sút trí tuệ.

Kết quả cho thấy nhóm người tiêu thụ khoảng 50 gram pho mát giàu chất béo mỗi ngày có tỷ lệ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn so với những người ăn rất ít hoặc không thường xuyên. Cụ thể, chỉ khoảng 10% người trong nhóm tiêu thụ nhiều pho mát giàu chất béo mắc sa sút trí tuệ; trong khi con số này ở nhóm ăn dưới 15 gram mỗi ngày là 13%.

Sau khi điều chỉnh các yếu tố như tuổi tác, giới tính, trình độ học vấn và chế độ ăn tổng thể; nhóm nghiên cứu ghi nhận nguy cơ mắc bệnh ở nhóm tiêu thụ nhiều pho mát giàu chất béo thấp hơn khoảng 13%.

Ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ như thế nào?

Nhóm pho mát được nhắc đến trong nghiên cứu là các loại có hàm lượng chất béo trên 20%; bao gồm brie, gouda, cheddar, parmesan, gruyere và mozzarella. Đây đều là những loại pho mát phổ biến trong chế độ ăn phương Tây.

Các tác giả nhấn mạnh rằng mối liên hệ quan sát được có ý nghĩa thống kê; tuy nhiên cơ chế sinh học giải thích vì sao pho mát giàu chất béo có thể bảo vệ não bộ vẫn chưa được xác định rõ. Điều này đồng nghĩa với việc kết quả cần được kiểm chứng thêm qua các nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.

Quan điểm mới thách thức khuyến nghị ăn ít chất béo

Giáo sư Emily Sonestedt, chuyên gia dịch tễ học dinh dưỡng tại Trường đại học Lund (Thụy Điển); cho biết trong nhiều thập kỷ, các khuyến nghị y tế thường nhấn mạnh việc hạn chế chất béo; đặc biệt là chất béo bão hòa. Do đó, pho mát thường bị xếp vào nhóm thực phẩm cần ăn dè chừng.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy không phải tất cả các loại chất béo đều gây hại. Một số sản phẩm sữa giàu chất béo có thể mang lại lợi ích cho não bộ; qua đó thách thức quan điểm truyền thống về vai trò của chất béo đối với sức khỏe nhận thức.

Gánh nặng toàn cầu của sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là thuật ngữ chung dùng để chỉ các bệnh gây suy giảm chức năng nhận thức; trong đó phổ biến nhất là Alzheimer; bên cạnh sa sút trí tuệ mạch máu và các dạng liên quan đến bệnh Parkinson.

Theo ước tính, năm 2021 thế giới có khoảng 57 triệu người mắc chứng sa sút trí tuệ; mỗi năm ghi nhận thêm khoảng 10 triệu ca mới. Phân tích gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2019 dự báo đến năm 2050; số người mắc có thể tăng lên 153 triệu; tạo áp lực rất lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

Trong bối cảnh hiện chưa có phương pháp điều trị triệt để; nhiều nhà khoa học tập trung vào các chiến lược phòng ngừa; trong đó chế độ ăn uống được xem là yếu tố then chốt.

Ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ nhưng không phải mọi sản phẩm sữa

Nghiên cứu mới do nhà dịch tễ học dinh dưỡng Yufeng Du dẫn đầu; sử dụng dữ liệu từ “Đoàn hệ Chế độ ăn và Ung thư Malmö”; một nghiên cứu quan sát dài hạn nổi tiếng tại Thụy Điển.

Trong số 27.670 người tham gia; có 3.208 trường hợp được chẩn đoán mắc chứng sa sút trí tuệ trong thời gian theo dõi. Thông tin về chế độ ăn được thu thập thông qua nhật ký thực phẩm 7 ngày; bảng câu hỏi tần suất tiêu thụ và các cuộc phỏng vấn chi tiết.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ tương tự đối với pho mát ít béo, sữa; hoặc các sản phẩm sữa lên men như sữa chua và kefir. Với bơ, kết quả thậm chí không nhất quán và ở một số nhóm còn cho thấy khả năng làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

Thận trọng khi diễn giải kết quả nghiên cứu

Dù kết quả mang lại tín hiệu tích cực; các chuyên gia độc lập khuyến cáo không nên vội vàng thay đổi khuyến nghị dinh dưỡng. Giáo sư Tara Spires-Jones, nhà khoa học thần kinh tại Viện Nghiên cứu Sa sút trí tuệ Vương quốc Anh, cho rằng dữ liệu chế độ ăn chỉ được thu thập tại một thời điểm, trong khi chẩn đoán bệnh diễn ra sau đó tới 25 năm. Theo bà, thói quen ăn uống và lối sống của người tham gia có thể đã thay đổi đáng kể theo thời gian; đây là hạn chế lớn của nghiên cứu quan sát dài hạn.

Nhìn chung, dù chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả, phát hiện cho thấy ăn pho mát giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ mở ra hướng nghiên cứu mới về vai trò của thực phẩm giàu chất béo trong bảo vệ sức khỏe não bộ. Các nhà khoa học cho rằng cần thêm nhiều bằng chứng trước khi đưa ra khuyến nghị chính thức cho cộng đồng.

Theo: Báo Dân trí