Ung thư gan là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm nhất tại Việt Nam do thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ diễn tiến âm thầm, triệu chứng không rõ ràng và hạn chế của các phương pháp sàng lọc thông thường.

Ung thư gan tiến triển âm thầm từ viêm gan virus

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Văn Trung, Phó Khoa Nội Tiêu hóa; Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa; Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM; phần lớn bệnh nhân ung thư gan được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Một trong những nguyên nhân chính là viêm gan B và C thường diễn tiến lặng lẽ; không gây triệu chứng rõ rệt trong thời gian dài.

Nhiều người mắc viêm gan B vẫn sinh hoạt bình thường; cảm thấy khỏe mạnh dù gan đã xơ hóa hoặc xuất hiện khối u nhỏ. Chính tâm lý chủ quan này khiến người bệnh không đi khám định kỳ; bỏ lỡ “thời điểm vàng” phát hiện bệnh sớm. Đáng lưu ý, không phải tất cả trường hợp ung thư gan đều bắt nguồn từ xơ gan; một số người chưa có xơ gan vẫn có thể hình thành u gan ác tính.

Ung thư gan khó phát hiện do hạn chế của siêu âm

Siêu âm là phương pháp phổ biến trong tầm soát gan nhưng lại có nhiều hạn chế khi phát hiện ung thư gan giai đoạn sớm. Các khối u nhỏ dưới 3 cm rất khó quan sát bằng siêu âm thông thường, đặc biệt ở người thừa cân hoặc có gan nằm sâu dưới khung xương sườn phải.

Ngoài ra, khi khám lâm sàng, bác sĩ cũng khó sờ thấy gan bất thường nếu khối u còn nhỏ, chưa xâm lấn bao gan hay mạch máu. Điều này khiến bệnh dễ bị bỏ sót nếu không kết hợp thêm các xét nghiệm cận lâm sàng và phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như CT; MRI hoặc sinh thiết gan trong trường hợp nghi ngờ.

Ung thư gan giai đoạn đầu có triệu chứng mơ hồ

Ở giai đoạn sớm, ung thư gan hầu như không gây đau. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi nhẹ, chán ăn, đầy bụng, sụt cân hoặc rối loạn tiêu hóa thoáng qua. Những biểu hiện này rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường.

Đối với người mắc viêm gan B hoặc C mạn tính; các triệu chứng lại càng khó phân biệt vì thường chồng lấp với biểu hiện của bệnh gan nền. Chỉ khi khối u phát triển lớn, chèn ép đường mật; bao gan hoặc xâm lấn mạch máu; người bệnh mới xuất hiện các dấu hiệu rõ rệt hơn như đau hạ sườn phải, vàng da, cổ trướng.

Thực trạng ung thư gan và hệ quả chẩn đoán muộn

Theo Bộ Y tế, Việt Nam hiện có khoảng 6,5 triệu người mắc viêm gan B – nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan. Dữ liệu Globocan 2022 cho thấy ung thư gan đã vượt ung thư phổi, trở thành loại ung thư gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam với hơn 24.500 ca mắc mới và hơn 23.300 ca tử vong mỗi năm.

Ung thư gan khó phát hiện sớm vì sao?
Người lớn tiêm vaccine phòng bệnh tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC (Ảnh: Chụp màn hình / vaccine )

Khi ung thư gan được phát hiện muộn, hiệu quả điều trị giảm rõ rệt. Phẫu thuật trở nên phức tạp, khó loại bỏ triệt để khối u, trong khi các phương pháp hỗ trợ như hóa trị, xạ trị hay điều trị miễn dịch cũng kém hiệu quả hơn; làm tăng chi phí và thời gian điều trị.

Tầm soát, tiêm vaccine giúp phòng ngừa

Ung thư gan là bệnh nguy hiểm do thường được phát hiện muộn. Nguyên nhân chủ yếu là bệnh tiến triển âm thầm; triệu chứng ban đầu mờ nhạt và hạn chế của các phương pháp sàng lọc thông thường. Viêm gan B và C – nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan – có thể diễn tiến nhiều năm mà không gây biểu hiện rõ rệt; khiến người bệnh chủ quan, không khám định kỳ.

Ở giai đoạn sớm, khối u gan thường nhỏ, chưa xâm lấn nên không gây đau. Các dấu hiệu như mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng, sụt cân dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa. Siêu âm gan khó phát hiện u dưới 3 cm, đặc biệt ở người thừa cân, nên bệnh dễ bị bỏ sót nếu không kết hợp xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.

Theo Vaccine