Nóng rát, vướng nghẹn ở cổ họng không đơn thuần là cảm giác thoáng qua. Triệu chứng này có thể liên quan nhiều bệnh tiêu hóa, hô hấp và miễn dịch. Nếu kéo dài, tái phát nhiều lần, người bệnh cần thăm khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Trào ngược dạ dày – thực quản là nguyên nhân phổ biến

Trong các nguyên nhân gây nóng cổ, trào ngược dạ dày – thực quản được xem là thường gặp nhất. Khi dịch vị chứa axit và men tiêu hóa trào ngược lên thực quản, thậm chí lan tới cổ họng, niêm mạc sẽ bị kích thích gây cảm giác nóng rát, khô họng, vướng nghẹn. Người bệnh thường phải đằng hắng liên tục, ho khan hoặc khàn tiếng.

Triệu chứng có xu hướng nặng hơn khi nằm ngay sau ăn; cúi người, ăn no hoặc vào buổi sáng sau khi thức dậy. Nếu không được điều trị đúng cách, trào ngược kéo dài có thể dẫn đến viêm thực quản mạn; hẹp thực quản hoặc biến đổi niêm mạc nguy hiểm.

Nấm thực quản gây nuốt nghẹn và nóng rát cổ

Nấm thực quản là tình trạng viêm niêm mạc thực quản do nấm Candida gây ra. Bệnh thường gặp ở người suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, dùng kháng sinh hoặc corticosteroid kéo dài. Các mảng nấm bám trên niêm mạc gây viêm, phù nề và cản trở sự di chuyển của thức ăn.

Người bệnh có thể cảm thấy nuốt vướng; đau khi nuốt, nóng rát sau xương ức hoặc khó chịu lan lên cổ họng. Triệu chứng thường rõ hơn khi ăn thức ăn đặc. Khi được chẩn đoán đúng và điều trị bằng thuốc kháng nấm đặc hiệu; tình trạng này thường cải thiện rõ rệt.

Rối loạn vận động thực quản gây nghẹn cổ thoáng qua

Rối loạn vận động thực quản xảy ra khi các cơ trơn thực quản co bóp không đồng bộ hoặc quá mức, làm tăng áp lực trong lòng thực quản và kích thích các thụ thể cảm giác. Người bệnh thường cảm thấy nghẹn cổ, tức vùng cổ – ngực trên, đôi khi xuất hiện đột ngột và không liên quan rõ đến ăn uống.

Triệu chứng có thể thoáng qua nhưng tái phát nhiều lần, dễ gây lo lắng. Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể chỉ định đo áp lực thực quản độ phân giải cao (HRM) hoặc đo pH thực quản 24 giờ nhằm đánh giá chức năng vận động và tình trạng trào ngược.

Viêm và biến đổi niêm mạc thực quản cần lưu ý

Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan là bệnh lý miễn dịch gây phù nề; xơ hóa niêm mạc, dẫn đến rối loạn vận động thực quản. Người bệnh thường có cảm giác vướng cổ họng, nóng rát kéo dài; đôi khi kèm khó nuốt. Sinh thiết thực quản là phương pháp cần thiết để xác định chẩn đoán.

Ngoài ra, Barrett thực quản là biến đổi niêm mạc do trào ngược dạ dày – thực quản mạn tính. Dù Barrett đơn thuần ít gây triệu chứng, nhưng khi kèm viêm, loét hoặc hẹp thực quản; người bệnh có thể xuất hiện nóng cổ; nuốt nghẹn và khó chịu kéo dài.

Bệnh vùng họng và nguyên nhân khác không nên bỏ qua

Không phải mọi trường hợp nóng cổ đều xuất phát từ thực quản. Các bệnh viêm họng mạn, viêm amidan; viêm mũi xoang kéo dài gây chảy dịch xuống họng cũng có thể tạo cảm giác rát; vướng, kèm khô họng, đờm nhiều; đau họng hoặc hôi miệng.

Ngoài ra, triệu chứng này còn có thể gặp ở người mắc u vùng họng,;thực quản trên, túi thừa thực quản, bướu tuyến giáp hoặc hẹp thực quản. Yếu tố tâm lý như lo âu; stress kéo dài cũng làm cổ họng căng cứng; tăng cảm giác nóng rát và khó chịu.

Khi nào cần đi khám?

Nếu cảm giác nóng cổ kéo dài nhiều tuần, tái đi tái lại; không cải thiện dù đã điều chỉnh ăn uống và sinh hoạt; người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Việc tự ý dùng thuốc có thể che lấp triệu chứng, khiến bệnh tiến triển âm thầm và nặng hơn. Thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả, tránh biến chứng lâu dài.

Theo VnExpress