Nguy cơ đột tử vì nhồi máu cơ tim không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi khi bệnh mạch vành đang trẻ hóa rõ rệt. Với người mang gene nguy cơ cao, nhận diện sớm và kiểm soát yếu tố rủi ro là chìa khóa phòng bệnh hiệu quả

Nguy cơ đột tử vì nhồi máu cơ tim đang trẻ hóa

Bệnh động mạch vành hiện là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn cầu và trở thành gánh nặng y tế ngày càng lớn tại Việt Nam. Nếu trước đây bệnh chủ yếu xuất hiện ở người trên 50 tuổi, thì nay độ tuổi mắc đã giảm đáng kể; nhiều ca dưới 40,;thậm chí dưới 30 tuổi.

Tại các bệnh viện lớn, bác sĩ tim mạch vẫn tiếp nhận đều đặn những trường hợp nhồi máu cơ tim ở người rất trẻ; có người mới ngoài 20 tuổi; thể trạng tốt và không có tiền sử bệnh nền. Thực tế này cho thấy quan niệm “bệnh tim là bệnh của người già” không còn phù hợp

Nguy cơ đột tử vì nhồi máu cơ tim hình thành như thế nào

Bệnh mạch vành xảy ra khi các mảng xơ vữa tích tụ trong lòng động mạch nuôi tim, làm hẹp dần dòng máu đến cơ tim. Khi mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ đột ngột,;cục máu đông có thể hình thành nhanh chóng, gây tắc hoàn toàn mạch vành và dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp.

Nếu không được can thiệp kịp thời,;người bệnh có thể rơi vào rối loạn nhịp tim nguy hiểm; ngừng tim và tử vong chỉ trong thời gian ngắn. Đây là cơ chế phổ biến nhất gây đột tử tim hiện nay.

Điều đáng lo là xơ vữa động mạch tiến triển âm thầm trong nhiều năm; hầu như không có triệu chứng. Khi biến cố xảy ra; hậu quả thường rất nặng nề; đặc biệt với người trẻ chưa từng nghĩ mình có nguy cơ mắc bệnh tim.

Nguy cơ đột tử vì nhồi máu cơ tim ở người mang gene
Bác sĩ Sĩ khám và tư vấn cho người bệnh (Ảnh: Chụp màn hình/ Dân Tri)

Nguy cơ đột tử vì nhồi máu cơ tim liên quan yếu tố gene

Bên cạnh các yếu tố nguy cơ quen thuộc như hút thuốc lá; béo phì, tăng huyết áp; đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu,;yếu tố di truyền ngày càng được quan tâm trong dự phòng tim mạch.

Nhiều nghiên cứu cho thấy người Đông Á và Đông Nam Á có xu hướng mang các biến thể gene làm tăng khả năng hình thành mảng xơ vữa. Điều này giải thích vì sao một số người có vóc dáng cân đối,;sinh hoạt lành mạnh nhưng vẫn mắc bệnh mạch vành từ sớm.

Hiện nay, y học đã có các xét nghiệm đánh giá nguy cơ di truyền dựa trên điểm nguy cơ đa gene. Việc phát hiện sớm yếu tố này không nhằm gây lo lắng,;mà giúp cá nhân chủ động kiểm soát những nguy cơ có thể điều chỉnh được.

Cần làm gì khi mang gene nguy cơ cao mắc bệnh tim

Theo các chuyên gia, gene là yếu tố không thể thay đổi; nhưng biết sớm nguy cơ di truyền lại có giá trị lớn trong phòng bệnh. Người mang gene nguy cơ cao cần nghiêm túc điều chỉnh lối sống và theo dõi sức khỏe tim mạch lâu dài.

Khuyến cáo chung gồm hạn chế rượu bia, thuốc lá; duy trì vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày; ăn uống lành mạnh, giảm chất béo xấu, đồ chiên rán, nước ngọt và thức ăn nhanh. Bên cạnh đó là giữ cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng kéo dài.

Việc kiểm soát chặt chẽ huyết áp, đường huyết và mỡ máu đóng vai trò then chốt, bởi sự cộng dồn nhiều yếu tố nguy cơ sẽ làm tăng nhanh khả năng xảy ra biến cố tim mạch nghiêm trọng.

Tầm soát định kỳ và nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm

Ngoài thay đổi lối sống, người có nguy cơ cao cần tầm soát tim mạch định kỳ theo chỉ định bác sĩ. Khi phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn lipid máu, việc điều trị sớm và theo dõi thường xuyên giúp giảm đáng kể nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp như đau ngực dữ dội ;kéo dài trên 15 phút, không giảm khi nghỉ ngơi; có thể lan ra vai, tay trái hoặc hàm. Khi xuất hiện những triệu chứng này, cần nhập viện ngay để được cấp cứu kịp thời; tăng cơ hội sống sót và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Theo: Dân Trí

Từ Khóa: