Hạ tầng cáp quang biển vận chuyển hơn 95% dữ liệu quốc tế; đóng vai trò xương sống của AI và Internet nhưng lại dễ tổn thương và gặp rủi ro cao.

Cáp quang biển quan trọng thế nào?

Cáp quang biển hiện nay vận chuyển phần lớn dữ liệu quốc tế; chiếm hơn 95% lưu lượng. Từ điện báo đầu thế kỷ 19, cáp ngầm đã phát triển qua cáp đồng trục đến cáp quang hiện đại. Chúng đảm bảo truyền thông tin chính phủ, giao dịch tài chính, email, cuộc gọi video và dịch vụ trực tuyến toàn cầu. Mỗi tuyến cáp gồm nhiều lớp sợi quang và vật liệu bảo vệ; chịu áp lực biển sâu, tuổi thọ khoảng 25 năm. Một số dây cáp có đường kính trên 20 cm và nặng 40–70 kg mỗi mét, tạo thành mạng lưới trọng yếu nhưng mong manh.

Cáp quang biển – xương sống AI toàn cầu
Bản đồ mạng lưới cáp ngầm toàn cầu; trọng yếu nhưng dễ tổn thương (Ảnh: Thếgioididong.com)

Big Tech chạy đua mở rộng

Các hãng công nghệ lớn như Meta, Google, Amazon đã tham gia thị trường cáp ngầm khoảng 10 năm nay; chiếm 50% thị phần toàn cầu. Nhu cầu cáp ngầm tăng cao khi AI phát triển; yêu cầu băng thông và kết nối trung tâm dữ liệu mạnh mẽ. Các dự án cáp mới ước tính đầu tư 13 tỷ USD giai đoạn 2025–2027, gần gấp đôi giai đoạn trước.

Meta, Amazon và Google triển khai hàng chục tuyến cáp xuyên lục địa; nhằm đảm bảo kết nối ổn định, đáp ứng nhu cầu dữ liệu khổng lồ. Không có kết nối này, các trung tâm dữ liệu chỉ là nhà kho đắt đỏ; làm giảm hiệu quả vận hành AI và Internet toàn cầu.

Hệ thống cáp và rủi ro

Cáp ngầm dù vững chắc nhưng dễ tổn thương; tác động từ tàu thả neo, động đất hay phá hoại đều có thể gây gián đoạn. Sự cố có thể ảnh hưởng quốc tế; làm gián đoạn giao dịch, truyền thông và dịch vụ trực tuyến. Dù vệ tinh là lựa chọn thay thế, chúng không đáp ứng đủ băng thông; độ trễ và chi phí cao hơn cáp quang.

Việc mở rộng và bảo trì mạng lưới cáp biển trở nên cấp thiết; các hãng liên tục đầu tư dự án dài hàng chục nghìn km; kết nối nhiều châu lục, đảm bảo dung lượng khổng lồ, phục vụ AI và Internet hiện đại.

Theo: VnExpress