Dù duy trì chế độ ăn uống và vận động ổn định, nhiều người vẫn tăng cân bất thường. Thực tế, hormone thay đổi, thiếu ngủ, căng thẳng hay thuốc men có thể khiến cơ thể âm thầm tích mỡ mà bạn không hay biết.

Nếu bạn bắt đầu ăn nhiều hơn hoặc ít vận động, việc tăng cân không có gì khó hiểu. Nhưng đôi khi, bạn tăng cân dù ăn uống bình thường; nguyên nhân có thể đến từ những yếu tố ít ngờ tới hơn. Dưới đây là những “thủ phạm” thầm lặng khiến cơ thể tích mỡ mà bạn không hề hay biết.

Tăng cân dù ăn uống bình thường do thiếu ngủ

Một đêm mất ngủ không chỉ khiến đôi mắt thâm quầng mà còn làm rối loạn cảm giác đói – no. Khi ngủ ít, cơ thể tăng sản sinh ghrelin – hormone kích thích thèm ăn – và giảmghrelin – hormone tạo cảm giác no. Kết quả là bạn ăn nhiều hơn, nhất là đồ ngọt hoặc đồ ăn nhanh vào ban đêm. Ngoài ra, người thức khuya thường dễ “khám phá tủ lạnh” hơn; khiến lượng calo nạp vào tăng vượt mức cần thiết. Tình trạng này kéo dài khiến cân nặng tăng dần mà bạn khó nhận ra.

Tăng cân dù ăn uống bình thường vì căng thẳng và thuốc men

Áp lực công việc, cuộc sống khiến cơ thể tiết ra cortisol – “hormone căng thẳng” – làm tăng cảm giác thèm ăn và khiến bạn tìm đến những món giàu năng lượng để “xoa dịu” tinh thần. Cơ thể khi đó ưu tiên tích trữ mỡ; đặc biệt ở vùng bụng, như một cách dự trữ năng lượng khi đối mặt với stress kéo dài.

Một số cũng có thể khiến cân nặng tăng do tác dụng phụ. Khi tâm trạng cải thiện, người bệnh ăn ngon miệng hơn, dẫn đến tăng cân. Nếu nghi ngờ thuốc là nguyên nhân; hãy trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phác đồ phù hợp; tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc.

Thuốc chống viêm chứa steroid như prednisone cũng nổi tiếng gây tăng cân do giữ nước và kích thích cảm giác thèm ăn. Người dùng lâu dài có thể thấy mỡ tích tụ nhiều ở mặt, bụng hoặc gáy. Ngoài ra, một số thuốc kê đơn khác như thuốc chống loạn thần, trị đau nửa đầu, co giật, huyết áp cao hay tiểu đường cũng có thể làm thay đổi cân nặng.

Nhiều người lo ngại thuốc tránh thai là thủ phạm tăng cân, nhưng thực tế nghiên cứu cho thấy thuốc tránh thai kết hợp (estrogen và progestin) không gây tăng cân lâu dài. Một số người có thể giữ nước nhẹ trong thời gian đầu, khiến cân nặng tăng tạm thời.

Tăng cân dù ăn uống bình thường do rối loạn nội tiết

Một trong những nguyên nhân phổ biến là suy giáp – khi tuyến giáp hoạt động kém khiến quá trình trao đổi chất chậm lại. Dù bạn không ăn nhiều, cơ thể vẫn dễ tích mỡ. Biểu hiện đi kèm thường là mệt mỏi, da khô, rụng tóc hoặc nhạy cảm với lạnh. Việc điều trị bằng hormone tuyến giáp có thể giúp cân bằng và cải thiện tình trạng này.

Phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh cũng thường tăng cân nhẹ do nồng độ estrogen giảm; khiến trao đổi chất chậm và mỡ tích tụ quanh eo. Giấc ngủ kém và ít vận động càng làm tình trạng rõ rệt hơn. Tập luyện đều đặn và duy trì chế độ ăn lành mạnh giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Tăng cân dù ăn uống bình thường: Nguyên nhân ít ai ngờ tới
Thiếu ngủ, căng thẳng, thay đổi hormone hay dùng thuốc đều có thể khiến bạn tăng cân dù ăn uống bình thường. (Ảnh: Vietnamnet)

Hội chứng Cushing cũng là nguyên nhân khiến cơ thể tiếp xúc quá mức với hormone cortisol, dẫn đến tăng cân nhanh; đặc biệt ở vùng mặt, cổ và eo. Hội chứng này có thể xảy ra khi dùng thuốc steroid dài ngày hoặc do tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều cortisol.

Ngoài ra, phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) dễ tăng cân do mất cân bằng hormone và kháng insulin. Mỡ thường tập trung quanh vùng bụng, làm tăng nguy cơ tiểu đường và bệnh tim mạch. Giảm tinh bột, duy trì vận động là cách cải thiện hiệu quả.

Tăng cân dù ăn uống bình thường sau khi bỏ thuốc lá

Bỏ thuốc lá là một quyết định đúng đắn, dù đôi khi có thể đi kèm vài kilogram tăng lên. Nicotine giúp ức chế cảm giác thèm ăn, nên khi ngừng, bạn sẽ muốn ăn nhiều hơn trong vài tuần đầu. Tuy nhiên, mức tăng này thường chỉ khoảng 4-5kg và sẽ giảm dần khi cơ thể ổn định. Lợi ích cho sức khỏe tim phổi luôn vượt xa chút thay đổi cân nặng tạm thời.

ân nặng tăng không chỉ đến từ việc ăn nhiều hay ít vận động. Cơ thể là một hệ thống phức tạp, nơi hormone, thuốc men, giấc ngủ và cảm xúc đều có thể tác động. Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn điều chỉnh lối sống; tìm ra hướng cân bằng phù hợp — thay vì chỉ lo lắng về con số trên chiếc cân.

Theo: Vietnamnet