Nguyễn Phan Anh, 15 tuổi, học homeschool, bơi sông Hồng sáng sớm, trải nghiệm thực tế ở tiệm nghề, đạt giải bơi lội, nuôi ước mơ lớn.

Mỗi 5h sáng, Phan Anh có mặt bên sông Hồng, khởi động, chỉnh kính bơi, rồi nhảy xuống nước. “Em bơi sớm để sắp xếp thời gian,” cậu nói. Hơn một năm, dù đông hay hè, cậu bơi hai tiếng, học homeschool, chiều làm việc ở tiệm gốm, tóc, hoặc sửa xe. Tối, cậu chơi thể thao, ăn cơm gia đình, chơi guitar, rồi đi ngủ. “Em dậy sớm, ngày vui đến quên máy chơi game,” cậu chia sẻ.

Cuộc sống cậu khác xa ba năm trước, khi học trường tư, làm bài tập đến khuya, không còn thời gian khác. Bố mẹ muốn con khám phá bản thân, trải nghiệm thế giới. Mùa hè lớp 9, bố hỏi: “Học ít hơn, hiểu sâu hơn, nhiều trải nghiệm, con có muốn thử không?” Phan Anh đồng ý, dù chưa hiểu rõ homeschool.

Hai cha con phân tích ưu, nhược điểm homeschool suốt năm tiếng. Cậu lo lắng về bằng cấp. Bố, một giám đốc, giải thích xã hội giờ cần người làm được việc. “Xã hội thay đổi nhanh, người linh hoạt, tạo kết quả sẽ trụ lâu,” bố nói. Bằng homeschool giúp vào đại học Việt Nam, du học, hoặc học nghề. Bố động viên: “Con chọn đi, bố tin con.”

Cậu học AI từ đồng nghiệp bố, tạo chatbot dinh dưỡng, trợ lý nội dung. Cậu rong ruổi khắp nơi, trò chuyện với người bán rong, (Ảnh: sưu tầm)

Trải nghiệm thực tế: Khởi đầu kỷ luật

Tuần đầu homeschool, Phan Anh tận hưởng tự do, nhưng không ra kết quả. Bố giám sát, nhưng cậu vẫn lơ là. Gia đình họp, đặt bốn quy tắc: tự giác, không nói dối, không làm nửa vời, làm xong mới chơi. Quy tắc này giúp cậu rèn kỷ luật, tự chịu trách nhiệm.

Cậu học chương trình Nebraska (Mỹ), gồm 24 môn lớp 9-12, nhận bằng cấp ba khi hoàn tất. Cậu bổ sung Văn, Sử, Địa Việt Nam qua sách giáo khoa. Học ba tiếng mỗi ngày, cậu dự tính xong trong 2,5 năm, tiết kiệm 1,5 năm. Gia sư hỗ trợ khi khó, cậu học nhóm với hai cô giáo.

Trải nghiệm thực tế: Học từ cuộc sống

Bố dạy con từ mâm cơm đến tình huống đời thực. Gia đình tổ chức hoạt động khám phá hàng tuần. Cậu học bơi sông, AI, viết, quay video từ các mentor tử tế, kỷ luật. Bố giới thiệu mẹo học như Kanban, Pomodoro (làm 25 phút, nghỉ 5 phút). “Bố không cần giám sát em nữa,” cậu nói.

Cậu học AI từ đồng nghiệp bố, tạo chatbot dinh dưỡng, trợ lý nội dung. Cậu rong ruổi khắp nơi, trò chuyện với người bán rong, đồng bào Vân Kiều, lặn bắt nhum ở Quảng Trị. Bạn bè cậu đa dạng, từ bạn Nam ở đồi cà phê đến đấu sĩ bò tót Tây Ban Nha.

. “Xã hội thay đổi nhanh, người linh hoạt, tạo kết quả sẽ trụ lâu (Ảnh: sưu tầm)

Chinh phục bơi lội, thử thách 100 nghề

Phan Anh thử thách “100 nghề,” làm việc ở tiệm gốm, tóc, sửa xe, phụ bán rau. Tháng 7/2025, cậu đi Singapore một mình, học bơi, tự lo chi tiêu, ghi lời khuyên từ người lạ. Bơi sông giúp cậu kiên trì, dậy sớm, tràn năng lượng. Cậu đạt Top 1 bơi sông Hồng (6,8 km), Top 1 lứa tuổi Lý Sơn (5 km), Top 2 SeaStar Nha Trang (10 km), mơ bơi xuyên Việt.

Kỷ niệm đẹp nhất là bơi 15 km từ nửa đêm, tháng 12/2024. Trong nước lạnh 15 độ, bố chèo sup bên cạnh. Gần đích, cậu kiệt sức, bố động viên: “Cố lên, bố tin con.” Cán đích lúc bình minh, hai cha con rưng rưng. “Mỗi lần thử việc khó, con lớn thêm chút,” bố nói.

Phan Anh ví bố mẹ như người làm vườn, tỉa cây mỗi ngày. Bố truyền cảm hứng lớn nhất, luôn tìm hiểu, góp ý khi con học. Câu chuyện cậu chứng minh: trải nghiệm thực tế và kỷ luật tạo con người tự tin, linh hoạt.

Nguồn: Vnexpress