Ở tuổi ngoài 60, mỡ bụng không chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao gây đột quỵ, đe dọa sức khỏe tim mạch và tính mạng.

Chỉ số BMI chưa đủ để đánh giá nguy cơ

Bà Vũ Thị Bình (62 tuổi, Hà Nội) cao 1,50 m, nặng 60 kg. Theo công thức tính chỉ số khối cơ thể (BMI = cân nặng / (chiều cao x chiều cao)), kết quả của bà là khoảng 27. Theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dành cho người châu Á, BMI từ 25 đến dưới 30 thuộc béo phì độ 1.

Tuy nhiên, BMI chỉ phản ánh mức độ cân nặng so với chiều cao; Trên thực tế lớp mỡ nằm sâu bên trong khoang bụng, bao quanh gan, tụy, ruột – mới là yếu tố quyết định nguy cơ biến chứng.

Các bác sĩ thường đo vòng eo và vòng hông để tính chỉ số eo/hông (WHR). Ở nữ giới châu Á, vòng eo từ 80 cm trở lên hoặc WHR > 0,85 là dấu hiệu tích tụ nhiều mỡ nội tạng

Vì sao mỡ bụng nguy hiểm hơn mỡ dưới da?

Không giống mỡ dưới da, mỡ nội tạng hoạt động như một “tuyến nội tiết xấu”, liên tục tiết ra các chất gây viêm (cytokine) và axit béo tự do. Những chất này:

Làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch.

Gây đề kháng insulin, tăng nguy cơ tiểu đường type 2.

Kích thích phản ứng viêm mạn tính, ảnh hưởng đến tim, gan, não.

Theo nhiều nghiên cứu, mỡ bụng và nguy cơ đột quỵ có mối liên hệ chặt chẽ: Người có vòng eo lớn và mỡ máu cao dễ bị tắc mạch máu não, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não hoặc xuất huyết não.

Mỡ bụng + mỡ máu cao = “Cặp đôi nguy hiểm”

Ở trường hợp của bà Bình, ngoài mỡ bụng nhiều, bà còn mắc rối loạn lipid máu (mỡ máu cao). Sự kết hợp này khiến nguy cơ đột quỵ tăng gấp nhiều lần so với người bình thường, vì:

  • Mỡ máu cao tạo điều kiện hình thành mảng xơ vữa.
  • Mỡ nội tạng thúc đẩy viêm, làm mảng xơ vữa dễ nứt vỡ.
  • Khi mảng vỡ ra, cục máu đông hình thành và gây tắc mạch máu não.

Giảm mỡ bụng – Giảm nguy cơ đột quỵ

Các chuyên gia khuyến cáo người thừa cân, béo bụng nên giảm 5–10% trọng lượng cơ thể để cải thiện chỉ số mỡ máu, đường huyết và huyết áp. Với bà Bình, giảm khoảng 3–6 kg kết hợp giảm vòng eo sẽ giúp sức khỏe cải thiện rõ rệt.

Quy trình giảm mỡ bụng an toàn nên thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín, với sự phối hợp của các chuyên khoa:

Nội tiết: kiểm soát đường huyết, hormone.

Dinh dưỡng: xây dựng thực đơn giảm calo nhưng vẫn đủ dưỡng chất.

Y học vận động: tập luyện phù hợp với tuổi, sức khỏe xương khớp.

Ngoài ra, bác sĩ có thể sử dụng máy phân tích thành phần cơ thể (InBody) để đo lượng mỡ nội tạng, khối cơ, nước, từ đó xây dựng phác đồ cá thể hóa.

Nguyên tắc “3 kết hợp” phòng ngừa đột quỵ

Dinh dưỡng lành mạnh: Giảm thực phẩm giàu chất béo bão hòa (mỡ động vật, đồ chiên rán), hạn chế đường tinh luyện, tăng rau xanh, cá, hạt.

Vận động đều đặn: Đi bộ nhanh 30 phút/ngày hoặc tập các môn nhẹ như yoga, bơi lội, đạp xe.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Đo huyết áp, xét nghiệm mỡ máu, đường huyết ít nhất 6 tháng/lần, đặc biệt với người trên 50 tuổi.

Cảnh báo từ bác sĩ

PGS.TS Nguyễn Thị Thanh (Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh) nhấn mạnh: “Mỡ bụng không chỉ là vấn đề ngoại hình. Đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và tiểu đường. Người cao tuổi có mỡ bụng nhiều cần chủ động giảm cân, kết hợp ăn uống và vận động, thay vì chỉ dựa vào thuốc.”

Đột quỵ thường đến bất ngờ, nhưng phòng ngừa là hoàn toàn khả thi nếu kiểm soát tốt cân nặng, vòng eo và các chỉ số chuyển hóa. Mỗi cm vòng eo giảm đi là mỗi phần nguy cơ được loại bỏ.

Thay đổi lối sống để bảo vệ sức khỏe

Mỡ bụng và nguy cơ đột quỵ có mối quan hệ mật thiết. Đừng xem nhẹ mỡ bụng, nhất là khi bạn đã có các yếu tố nguy cơ khác như mỡ máu cao, huyết áp cao hay tiểu đường. Bắt đầu từ việc thay đổi lối sống, ăn uống khoa học, vận động hợp lý, bạn hoàn toàn có thể giảm nguy cơ mắc những biến cố nguy hiểm, bảo vệ trái tim và não bộ của mình.

Nguồn: vnexpress