Theo Luật xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, một số vi phạm nhẹ được xử phạt tại chỗ không cần biên bản, giúp đơn giản thủ tục nhưng người dân cần hiểu rõ để tránh bị xử lý sai.

Vi phạm hành chính nhẹ có thể bị xử phạt tại chỗ mà không lập biên bản

Theo khoản 8, Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2025; từ ngày 1/8/2025, việc xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản sẽ được áp dụng trong một số trường hợp cụ thể. Cụ thể:

  • Trường hợp xử phạt tiền không vượt quá 500.000 đồng đối với cá nhân, hoặc 1.000.000 đồng đối với tổ chức.
  • Với các tình huống này, người có thẩm quyền sẽ ra quyết định xử phạt tại chỗ mà không cần lập biên bản vi phạm hành chính như trước đây.
  • Ngoài ra, nếu hành vi vi phạm do cơ quan có thẩm quyền tố tụng hình sự chuyển đến thì cũng thuộc diện xử phạt không cần lập biên bản.

Quy định mới này giúp giảm tải thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý, đặc biệt trong các tình huống vi phạm nhỏ thường gặp trong đời sống như giao thông, trật tự đô thị…

Những trường hợp vẫn bắt buộc phải lập biên bản

Dù một số trường hợp được xử phạt nhanh tại chỗ, nhưng không phải tất cả các vi phạm đều được miễn lập biên bản. Cụ thể, theo luật:

  • Nếu hành vi vi phạm được phát hiện thông qua thiết bị kỹ thuật, phương tiện nghiệp vụ (như camera, máy đo tốc độ), thì phải lập biên bản.
  • Nếu mức xử phạt vượt mức quy định nêu trên (trên 500.000 đồng với cá nhân hoặc 1 triệu đồng với tổ chức), cũng buộc phải lập biên bản.
  • Lập biên bản là cơ sở pháp lý quan trọng để đảm bảo tính minh bạch, giúp người dân có căn cứ để khiếu nại nếu cần thiết.

Người dân có quyền khiếu nại khởi kiện khi bị xử phạt không đúng

Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012; tại Điều 15, vẫn giữ nguyên nguyên tắc: cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền khiếu nại; khởi kiện đối với quyết định xử phạt hành chính nếu cho rằng không đúng.

Từ nay Người dân có quyền khiếu nại khởi kiện khi bị xử phạt không đúng (Ảnh: internet).

Ngoài ra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm trong quá trình xử lý, người dân có thể tố cáo hành vi sai trái của cán bộ xử phạt theo đúng trình tự pháp luật.

Đặc biệt, nếu việc thực hiện quyết định xử phạt bị khiếu nại hoặc khởi kiện mà có thể gây hậu quả khó khắc phục; người giải quyết khiếu nại có quyền tạm đình chỉ việc thi hành quyết định xử phạt.

Đây là cơ sở pháp lý giúp người dân không bị xử phạt oan sai, hoặc thiệt thòi vì không hiểu rõ luật. Vì vậy, việc nắm rõ quyền khiếu nại là rất cần thiết.

Doanh nghiệp bị phạt hành chính sẽ không được trừ khoản phạt vào chi phí thuế

Theo khoản 2, Điều 12 của Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp sửa đổi 2025, có hiệu lực từ ngày 01/10/2025; các khoản tiền phạt do vi phạm hành chính không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

  • Cụ thể, những khoản chi bị loại trừ bao gồm:
  • Tiền phạt vi phạm hành chính (giao thông, thuế, bảo hiểm, v.v.).
  • Chi phí không có hóa đơn chứng từ hợp pháp.
  • Các khoản chi được bù đắp từ nguồn khác…
Một số vi phạm hành chính được xử phạt tại chỗ không cần lập biên bản, bạn đã biết chưa?
Từ nay: Người dân cần chủ động hiểu luật để tự bảo vệ quyền lợi ( Ảnh: internet ).

Như vậy, các doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc bị xử phạt hành chính không chỉ gây thiệt hại về tài chính trực tiếp; mà còn ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế nếu kê khai sai.

Người dân cần chủ động hiểu luật để tự bảo vệ quyền lợi

Việc áp dụng hình thức xử phạt tại chỗ không lập biên bản mang tính tích cực; giúp rút gọn thủ tục, tránh kéo dài quy trình hành chính. Tuy nhiên; trong bối cảnh nhiều người dân vẫn còn chưa hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình; nguy cơ lạm dụng quyền lực hoặc xử phạt không đúng quy định hoàn toàn có thể xảy ra.

  • Người dân nên ghi nhớ:
  • Hỏi rõ lý do xử phạt, mức tiền cụ thể.
  • Yêu cầu văn bản quyết định xử phạt nếu thấy không thỏa đáng.
  • Ghi âm, ghi hình khi thấy dấu hiệu cư xử không đúng mực.
  • Khiếu nại hoặc tố cáo nếu bị xử phạt sai.

Chủ động nắm luật không chỉ giúp người dân tự bảo vệ bản thân; mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, minh bạch trong thực thi pháp luật.

Từ nay, với những thay đổi trong Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Thuế TNDN; cả người dân lẫn doanh nghiệp đều cần chủ động tìm hiểu để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Việc xử phạt không lập biên bản chỉ nên là giải pháp kỹ thuật hợp lý; không thể thay thế sự minh bạch và công bằng trong thực thi pháp luật.

Nguồn: Phunutoday