Site icon MUC Women

Vi khuẩn đa kháng thuốc làm hao mòn hiệu quả của kháng sinh hiện có

Vi khuẩn đa kháng thuốc đang là thách thức lớn trong điều trị bệnh viện. Tìm hiểu nguy cơ và giải pháp kiểm soát hiệu quả

TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội phát biểu tại hội nghị về chiến lược quản lý và điều trị nhiễm khuẩn kháng thuốc. (Ảnh minh họa: MUC).

Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn tổ chức hội thảo quốc tế về chiến lược điều trị vi khuẩn kháng kháng sinh, quy tụ chuyên gia trong và ngoài nước cùng thảo luận giải pháp ứng phó.

Tình trạng vi khuẩn đa kháng thuốc đang thu hẹp nhanh lựa chọn kháng sinh của bác sĩ tại các khoa hồi sức, cấp cứu và điều trị tích cực. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh số kháng sinh mới được phát triển vẫn thấp hơn nhiều so với tốc độ tiến hóa của các chủng vi khuẩn kháng thuốc.

Theo TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, kháng kháng sinh đã vượt ra ngoài phạm vi một quốc gia và trở thành thách thức y tế toàn cầu. Ông cho rằng các bệnh viện cần liên tục cập nhật bằng chứng khoa học, quản lý chặt chẽ việc sử dụng kháng sinh và tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, đồng thời nhấn mạnh: “Cuộc chiến chống vi khuẩn kháng thuốc không còn là câu chuyện của riêng bác sĩ truyền nhiễm hay vi sinh, mà là bài toán của toàn bộ hệ thống bệnh viện.”

TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, chỉ ra rằng chất lượng điều trị hiện nay không còn được quyết định đơn thuần bởi việc sở hữu kỹ thuật hay thuốc mới. Với bệnh nhân nhiễm khuẩn nặng — đặc biệt do vi khuẩn sinh enzyme MBL, cơ chế giúp vi khuẩn kháng nhiều nhóm kháng sinh cùng lúc — chậm chọn phác đồ phù hợp có thể làm giảm đáng kể cơ hội cứu sống người bệnh.

TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn phát biểu tại hội thảo về chiến lược điều trị vi khuẩn đa kháng thuốc trong bệnh viện. (Ảnh minh họa: MUC).

Áp lực đó còn đo được bằng số tiền. Bà Nguyễn Thị Tám, đại diện Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội, cho biết năm 2025 đơn vị đã chi trả cho hơn 14 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng kinh phí gần 37.000 tỷ đồng, trong đó chi phí kháng sinh chiếm gần 2.100 tỷ đồng — tương đương khoảng 16,8% tổng chi phí thuốc, chỉ đứng sau thuốc điều trị ung thư. Theo bà Tám, mỗi chỉ định kháng sinh không hợp lý đều có thể làm tăng chi phí điều trị, kéo dài thời gian nằm viện và thúc đẩy thêm tình trạng kháng thuốc.

Ông Nguyễn Hải Nam, giảng viên Đại học Dược Hà Nội, nhắc lại cảnh báo của giới khoa học quốc tế: nếu trong khoảng 20 năm tới nhân loại không phát triển được các thế hệ kháng sinh hoàn toàn mới với cơ chế tác động khác biệt, điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn kháng thuốc sẽ ngày càng bế tắc. “Đây là một cuộc đua mà vi khuẩn gần như luôn chạy trước”, ông Nam nhận định.

Trước thực trạng đó, các chuyên gia tại hội thảo thống nhất bốn giải pháp trọng tâm: chẩn đoán sớm, lựa chọn kháng sinh tối ưu, điều trị đa chuyên khoa và kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện. Mô hình này đòi hỏi bác sĩ vi sinh, chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn và dược sĩ lâm sàng cùng tham gia phân tích kết quả xét nghiệm và lựa chọn phác đồ — thay vì để một mình bác sĩ điều trị quyết định.

Nhân viên y tế chăm sóc người bệnh điều trị tích cực tại bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. (Ảnh minh họa: MUC).

Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn giới thiệu thêm hai công cụ AI tại hội thảo: ADRChecker-SP, hệ thống phát hiện sớm các biến cố bất lợi liên quan đến thuốc, và DeepMedSP-AI, công cụ hỗ trợ kê đơn và giám sát sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân nhiễm khuẩn. Các chuyên gia xác định rõ AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm, còn quyết định điều trị vẫn do bác sĩ thực hiện.

Trường Anh (tổng hợp)