Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố từ ngày 01/01/2027 sẽ nâng thuế nhập khẩu ô tô, phụ tùng và thép từ Canada lên 50%. Ontario lập tức cảnh báo có thể cắt điện cấp cho Mỹ.
- Ông Trump miễn thuế thịt bò, đồng minh MAGA nổi giận
- Chặn ô tô giữa đường, người đàn ông đánh tài xế nhập viện
- Bắt 41 bị can trong đường dây lừa đảo xuyên biên giới
Ngày 24/8 theo giờ Mỹ, tức đêm 24 rạng sáng 25/8 theo giờ Hà Nội, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên Truth Social rằng Canada đã “lợi dụng nước Mỹ nhiều năm qua”. Ông cho biết từ ngày 01/01/2027, thuế nhập khẩu đối với ô tô, xe tải lớn và nhỏ, phụ tùng ô tô cùng thép từ Canada sẽ tăng lên 50%. Các sản phẩm được sản xuất tại Mỹ sẽ không chịu mức thuế này.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Washington áp mức thuế 50% với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada, trong bối cảnh đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ tối 21/8.
Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố Ottawa sẽ đáp trả theo nguyên tắc “đô la đổi đô la” từ ngày 08/9. Ông khẳng định Canada sở hữu những nguồn lực mà cả thế giới cần và sẽ không để bất kỳ quốc gia nào quyết định tương lai của mình.
Thuế quan có thể khiến Mỹ chịu tác động ngược
Căng thẳng mới nhất xuất phát từ thất bại trong đàm phán thỏa thuận thương mại thay thế Hiệp định Mỹ – Mexico – Canada (USMCA). Từ ngày 01/7, chính quyền Trump đã tuyên bố không gia hạn USMCA theo hình thức hiện tại, khiến quan hệ thương mại Bắc Mỹ bước vào giai đoạn nhiều bất định.
Thuế thép Canada vào Mỹ vốn đã ở mức 50% từ tháng 3/2025, sau nhiều lần căng thẳng thương mại giữa hai nước, trong đó có tranh cãi liên quan phụ phí điện của Ontario.Canada hiện là nguồn cung hàng hóa lớn thứ ba của Mỹ. Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ, nước này xuất khẩu hơn 380 tỷ USD hàng hóa sang Mỹ trong năm 2025.Ông Trump cho rằng Canada thực hiện tới 95% hoạt động thương mại với Mỹ, trong khi Mỹ không phụ thuộc Canada ở mức tương tự. Đây cũng là cơ sở để Tổng thống Mỹ lập luận rằng Washington không cần Ottawa nhiều như chiều ngược lại.
Tuy nhiên, mối liên kết giữa hai nền kinh tế cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Ngành công nghiệp ô tô Mỹ, Canada và Mexico được kết nối chặt chẽ, với nhiều linh kiện có thể vượt biên giới nhiều lần trước khi một chiếc xe hoàn thiện. Vì vậy, thuế nhập khẩu cao có nguy cơ làm tăng chi phí sản xuất, đồng thời tác động đến doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.
Phản ứng mạnh nhất đến từ Ontario. Thủ hiến Doug Ford cho biết mọi phương án đều đang được cân nhắc, trong đó có khả năng cắt nguồn điện Ontario đang cung cấp cho khoảng 1,5 triệu hộ dân và doanh nghiệp tại Michigan, Minnesota và New York.Ông Ford đồng thời cảnh báo Canada có thể hạn chế xuất khẩu các khoáng sản chiến lược sang Mỹ. Năm 2025, Canada xuất khẩu 28,8 tỷ USD khoáng sản sang Mỹ, tương đương khoảng 57% tổng giá trị khoáng sản xuất khẩu của nước này, theo Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada.
Trong số đó có nickel chất lượng cao từ vùng Sudbury Basin, nguồn nguyên liệu quan trọng đối với sản xuất pin xe điện và ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.Ông Ford cáo buộc ông Trump muốn biến Canada thành một “nước chư hầu”. Đáp lại, Tổng thống Mỹ gọi ông Ford là “người anh em kém ấn tượng” của cố Thị trưởng Toronto Rob Ford.
Những động thái mới cho thấy cuộc đối đầu thương mại Mỹ – Canada đang vượt khỏi phạm vi thuế quan. Khi hai nền kinh tế phụ thuộc sâu vào năng lượng, khoáng sản và chuỗi cung ứng sản xuất, các biện pháp đáp trả từ Ottawa có thể tạo sức ép đáng kể lên chính các ngành công nghiệp Mỹ.
Ninh Lý (tổng hơp)