Ngày 27/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đang “chiến thắng” trong cuộc xung đột với Iran, đồng thời để ngỏ khả năng kiểm soát đảo Kharg — huyết mạch xuất khẩu dầu của Tehran — và không kích toàn bộ nhà máy điện lẫn cầu đường của Iran.
- Cá kiếm, cá mập nằm trong nhóm chứa thủy ngân cao nhất cần cân nhắc
- Cha đòi lại đất đã tặng con trai út, tòa bác đơn kháng cáo
- Bắt giữ đối tượng trốn truy nã ma túy sau gần 30 năm ở Lào
“Chúng tôi đang chiến thắng trong cuộc chiến đó. Nhưng các bạn sẽ thực sự thấy điều đó trong hai tuần tới, khi chúng tôi tuyên bố chiến thắng hoàn toàn”, ông Trump nói, đồng thời dự đoán giá dầu sẽ giảm mạnh sau khi thỏa thuận được hoàn tất. Tuyên bố này đi kèm một loạt đe dọa cụ thể: cứ mỗi vụ tấn công vào tàu ở eo biển Hormuz, Mỹ sẽ phá hủy một cây cầu hoặc nhà máy điện của Iran; nếu Iran không ngồi vào bàn đàm phán, Washington sẽ “đánh sập tất cả cây cầu của Iran”.
Đảo Kharg nằm cách bờ biển vùng Vịnh của Iran khoảng 25km, xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran và là cửa ngõ chủ yếu mang lại nguồn thu từ dầu mỏ cho nước này. Khi được hỏi liệu ông vẫn có ý định kiểm soát hòn đảo này hay không, ông Trump cho biết: “Về việc chiếm đảo, nếu chúng ta làm suy yếu họ đủ sâu và đủ mạnh, tôi sẽ làm điều đó”. Trước đó, khi chiến dịch không kích bắt đầu từ cuối tháng 2, ông Trump từng đề cập đến Kharg nhưng đây là lần đầu ông xác nhận đây vẫn là lựa chọn đang được cân nhắc.
Ông Trump cũng không loại trừ khả năng triển khai bộ binh tới Iran nhưng nhấn mạnh ông “không muốn làm điều đó”, nói thêm rằng “đôi khi cần đến một chiến dịch trên bộ, nhưng chúng tôi có những bên khác sẽ tiến hành chiến dịch trên bộ thay chúng tôi” — mà không nêu rõ quốc gia nào. Cùng ngày, Trump cho biết Iran đã đồng ý không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và hai bên “có thể đạt thỏa thuận”, đồng thời xác nhận Washington đang ở “giai đoạn cuối” của đàm phán ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân — một tuyên bố mâu thuẫn trực tiếp với các đe dọa quân sự được đưa ra cùng ngày.
Iran phản ứng cứng rắn. Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran tuyên bố nếu các lời đe dọa của Trump về việc tấn công mục tiêu dân sự được thực hiện, xung đột sẽ càng lan rộng ra ngoài biên giới khu vực và đặt toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông vào tình thế nguy hiểm. Nhà đàm phán hàng đầu Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố: “Phương trình của cuộc chiến này rất rõ ràng: tất cả hoặc không gì cả”. Houthi tại Yemen cũng tuyên bố đã tấn công hai tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út ở Biển Đỏ ngày 23/7, mở thêm một mặt trận mới trong vòng xoáy leo thang.
Khoảng cách giữa tuyên bố “chiến thắng hoàn toàn trong hai tuần tới” và thực tế đàm phán vẫn chưa có kết quả, Hormuz chưa mở hoàn toàn và Iran chưa nhượng bộ bất kỳ điều kiện cốt lõi nào là thước đo chính xác nhất cho mức độ mà những tuyên bố của ông Trump đang chạy trước thực địa. Chính quyền Trump hiện lập luận chiến dịch quân sự mở rộng nhằm vào Iran là hoàn toàn chính đáng, trong khi những lo ngại về giá dầu tăng cao và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần vẫn hiện hữu nhưng không phải ưu tiên trước mắt.
Ninh Lý (tổng hợp)