Trà sữa ngày nay thường gắn với nhịp sống hiện đại, nhưng ít ai biết rằng trà pha sữa đã xuất hiện từ hàng trăm năm trước. Trong hoàng cung nhà Thanh, trà sữa từng là thức uống quen thuộc, gắn liền với sinh hoạt và văn hóa cung đình.
- 5 cái “hố” lớn trong đời người cần tránh sớm
- Phát hiện 10 tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc tại kho đông lạnh Hà Nội
- Chế tạo gần 2 tạ pháo, thanh niên bị tạm giữ
Xem nhanh
Trà sữa hoàng cung bắt nguồn từ lối sống du mục phương Bắc
Triều đại nhà Thanh tồn tại gần 300 năm, từ 1644 đến 1912, do người Mãn Châu dựng nên. Khác với cư dân Trung Nguyên, người Mãn có nguồn gốc du mục phương Bắc; quen sống trong khí hậu lạnh giá; ăn nhiều thịt và sử dụng sữa như một nguồn dinh dưỡng thiết yếu.
Trong bối cảnh đó; trà không chỉ là thú thưởng vị mà còn mang tính thực dụng,;giúp tiêu hóa tốt hơn sau những bữa ăn nhiều đạm. Khi kết hợp trà với sữa; thậm chí thêm muối hoặc bơ; thức uống này trở nên giàu năng lượng; giữ ấm cơ thể và phù hợp với nhịp sống khắc nghiệt của vùng lạnh. Đây chính là tiền đề hình thành trà sữa mặn – một dạng thức uống quen thuộc của các cộng đồng du mục như Mông Cổ; Tây Tạng và Mãn Châu.
Trà sữa hoàng cung trong đời sống cung đình nhà Thanh
Khi người Mãn Châu tiến vào Trung Nguyên và lập nên nhà Thanh; thói quen uống trà sữa không hề bị xem là dị biệt. Ngược lại, thức uống này nhanh chóng trở thành một phần sinh hoạt thường ngày trong hoàng cung, đặc biệt vào mùa đông.
Trong các yến tiệc, nghi lễ hay những khoảnh khắc sinh hoạt riêng của Hoàng đế và Thái hậu; trà sữa thường xuất hiện như một thức uống vừa bồi bổ, vừa mang tính nghi lễ. Những bộ bình trà, ấm trà và chén uống trà thời Thanh được chế tác tinh xảo, phản ánh vị thế trang trọng của trà sữa trong đời sống hoàng thất.
Trà sữa hoàng cung và hệ thống cung ứng sữa nghiêm ngặt
Trong hoàng cung nhà Thanh; việc cung cấp sữa được tổ chức rất bài bản. Triều đình có cơ quan chuyên trách chăn nuôi và chế biến sữa phục vụ hoàng thất. Sữa được phân phối theo cấp bậc rõ ràng: Hoàng đế và Thái hậu sử dụng nhiều nhất, tiếp đến là Phi tần và Hoàng tử.
Trái với những giai thoại phóng đại, lượng sữa Hoàng đế dùng mỗi ngày chỉ ở mức vài cân, đủ để pha trà và chế biến món ăn. Điều này cho thấy trà sữa hoàng cung không phải biểu tượng của sự xa hoa phô trương; mà là một phần hợp lý trong chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng.
Bên cạnh sữa, trà dùng trong cung cũng là loại thượng hạng; thường là trà tiến cống từ các vùng nổi tiếng Giang Nam. Nước pha trà được chọn lựa kỹ lưỡng, nổi tiếng nhất là nước suối Ngọc Tuyền ở Bắc Kinh; từng được vua Càn Long phong là “Thiên hạ đệ nhất tuyền”.
Ảnh hưởng của trà sữa cung đình đến văn hóa trà phương Tây
Không chỉ dừng lại trong phạm vi hoàng cung thói quen pha trà với sữa còn được các thương nhân và nhà thám hiểm châu Âu ghi chép lại từ thế kỷ XVII. Những quan sát này góp phần hình thành thói quen cho sữa vào trà tại châu Âu; đặc biệt là ở Anh – nơi trà dần trở thành thức uống phổ biến trong đời sống xã hội.
Dù cách pha chế và khẩu vị đã thay đổi theo từng vùng, sự kết hợp giữa trà và sữa cho thấy một dòng chảy văn hóa âm thầm nhưng bền bỉ; từ phương Đông sang phương Tây, từ đời sống cung đình đến sinh hoạt thường nhật của người dân.
Từ trà sữa hoàng cung đến trà sữa ngọt hiện đại
Trà sữa ngọt với đường, đá lạnh và trân châu mà chúng ta quen thuộc ngày nay không phải là bản sao trực tiếp của trà sữa cung đình nhà Thanh. Phiên bản hiện đại này ra đời tại Đài Loan vào những năm 1980, phản ánh khẩu vị và nhịp sống đô thị mới.
Tuy khác nhau về hình thức và hương vị, cả hai đều xuất phát từ một nhu cầu rất con người: tìm kiếm sự ấm áp; bồi dưỡng và cảm giác an yên. Nhìn lại lịch sử; ly trà sữa trong tay người hiện đại hóa ra lại là sự tiếp nối của một thói quen đã tồn tại hàng trăm năm; từng hiện diện giữa những không gian cổ kính và những con người quyền lực bậc nhất một thời.
Theo:vandieuhay