Tại xã Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi, chính quyền xã Nghĩa Hòa cũ đã giữ lại rừng dừa từng được đề xuất san phá, để rồi khu vực này trở thành nền tảng cho khu nghỉ dưỡng Cocoland.
- Hai công nhân Nepal sống sót sau 9 ngày trong đường hầm
- Một lớp học nhỏ và người cô không nhận lương suốt 10 năm
- Nha Trang lý giải việc sáp nhập 13 trường tiểu học
Khoảng 15 năm trước, một doanh nghiệp muốn giải tỏa toàn bộ rừng dừa để đào hồ nuôi tôm thương phẩm nhưng không được địa phương chấp thuận. Quyết định giữ rừng sau đó được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ và Nghị quyết HĐND xã, trước khi tỉnh chấp thuận dự án khu nghỉ dưỡng sinh thái năm 2018.
Khu du lịch Bãi Dừa nằm cuối phố cổ Thu Xà, trên diện tích hơn 10 ha, tại nơi sông Vực Hồng đổ ra biển. Hiện khu vực này vận hành khu nghỉ dưỡng Cocoland, được giới thiệu là resort 4 sao đầu tiên của tỉnh.
Ông Trần Trường Vũ, 72 tuổi, nguyên Chủ tịch kiêm Bí thư xã Nghĩa Hòa cũ, là người trực tiếp từ chối đề xuất san rừng. Theo ông, quyết định này sau đó được địa phương thể chế hóa bằng nghị quyết, thay vì để một khu đất trũng ven sông chuyển sang mục đích nuôi tôm.
Một khu đất từng chỉ có dừa và cỏ dại
Rừng dừa có nguồn gốc từ năm 1982, khi Liên Xô triển khai dự án nhà máy chế biến dầu dừa tại Tư Nghĩa và tài trợ khoảng 500 cây giống để làm vùng nguyên liệu. Đây cũng là thời kỳ Liên Xô là nguồn viện trợ kinh tế lớn của Việt Nam, với các chương trình hợp tác trong trồng và chế biến nông sản.
Riêng thông tin khoảng 500 cây giống tại Tư Nghĩa hiện được xác nhận qua lời kể của ông Trần Trường Vũ, chưa có nguồn độc lập thứ hai được nêu trong bài gốc để đối chiếu.
Khu vực này trước đó có tên Bãi Ông Bước, là vùng đất cát trũng thường ngập khi mùa lũ về. Người dân chủ yếu trồng khoai lang và dưa hấu, còn cây dừa sau khi được đưa tới đã thích nghi với đất nhiễm mặn nhẹ và dần phủ xanh vùng cửa sông.
Khi nhà máy dầu dừa ngừng hoạt động, đất được giao lại cho hợp tác xã và chính quyền xã quản lý. Rừng không còn chức năng làm vùng nguyên liệu nhưng vẫn tồn tại, tạo bóng mát và góp phần chống sạt lở.
Đến thời kỳ nuôi tôm thương phẩm phát triển dọc các vùng cửa sông miền Trung, rừng dừa đứng trước một phương án tưởng như có lợi về kinh tế: san bỏ cây để đào hồ nuôi tôm. Chính quyền xã Nghĩa Hòa khi đó đã bác đề xuất sau khi lắng nghe ý kiến của các bậc hưu trí địa phương.
(Ảnh minh họa: MUC)
Quyết định giữ rừng chỉ tạo ra giá trị khi khu vực này tìm được cách khai thác phù hợp. Năm 2018, tỉnh chấp thuận dự án khu nghỉ dưỡng sinh thái, mở ra hướng sử dụng khu đất dựa trên cảnh quan vốn có thay vì xóa bỏ nó.
Bà Phạm Thị Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, nhận định khu nghỉ dưỡng Bãi Dừa là một trong những điểm đến tiêu biểu cho định hướng phát triển du lịch trên cơ sở bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử. Ngành du lịch tỉnh sẽ phối hợp tham mưu triển khai hạ tầng kết nối đồng bộ hơn để thu hút khách.
Nhưng giữ được rừng mới chỉ giải quyết một nửa bài toán. Bãi Dừa cách trung tâm khoảng 8 km, đường còn nhỏ hẹp và khu vực xung quanh thiếu điểm vui chơi, giải trí để hình thành một hệ sinh thái du lịch đồng bộ.
Vì thế, giá trị của rừng dừa vẫn phụ thuộc vào khả năng kết nối với phố cổ Thu Xà, biển Mỹ Khê và đảo Lý Sơn. Một quyết định từng ngăn máy xúc san rừng đã tạo ra một tài sản du lịch, nhưng tài sản đó muốn phát huy lâu dài vẫn cần hạ tầng tương xứng.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)