Rừng Cấm Thọ Linh tại Quảng Trị được người dân bảo vệ suốt 600 năm qua nhờ hương ước, tạo nên lá phổi xanh quý giá giữa vùng đất cát khắc nghiệt.
- Việt Nam đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng từ 2026
- Tuyển Việt Nam bay cao nhờ vũ khí mới từ những pha không chiến
- Trộm mèo tại Hà Nội: Bắt nhóm trộm hơn 300 con vật nuôi
Rừng cấm Thọ Linh và lịch sử bảo vệ suốt sáu trăm năm
Rừng Cấm Thọ Linh nằm bên bờ nam sông Rào Nan; thuộc làng Thọ Linh, xã Nam Ba Đồn với diện tích hơn 4 ha. Tọa lạc một ngọn đồi cao khoảng 70 mét; là một mảng xanh ngút ngàn mà còn đóng vai trò như một lá phổi; điều hòa khí hậu cho vùng đất nặng nề bởi gió Lào khắc nghiệt. Hệ sinh thái tại đây vô cùng phong phú với hàng trăm cây cổ thụ; thuộc các nhóm gỗ quý hiếm như lim; sến, gõ, dỗi, nhiều cây có đường kính gốc vượt quá một mét.
Theo các tài liệu lịch sử và gia phả của năm dòng họ lớn làng Thọ Linh; được hình thành từ khoảng thế kỷ XV, giai đoạn cuối thời Trần đầu thời Lê. Vào thời điểm đó, vùng đất Ô Châu thường xuyên bị quân Chiêm Thành quấy nhiễu; buộc triều đình phải cử một vị tướng đến dẹp loạn và chiêu mộ dân chúng khai khẩn lập ấp. Kể từ những ngày đầu định cư đó trở thành một phần không thể tách rời trong tiến trình phát triển hơn sáu trăm năm.
Trong những giai đoạn chiến tranh khốc liệt; khu rừng này từng là cứ điểm quan trọng che chở cho lực lượng bộ đội; là điểm ẩn náu của Hải quân khi tàu từ sông Gianh trở về. Trong khi các trận địa pháo được bố trí khéo léo ven rừng; tạo thành một hệ thống phòng thủ vững chắc để bảo vệ vùng đất này. Dù trải qua 8 năm chiến tranh phá hoại miền Bắc; sự kiên cường của rừng và ý thức bảo vệ người dân giúp di sản này tồn tại vẹn nguyên trước bom đạn.
Rừng cấm Thọ Linh là di sản vô giá trong tâm thức cộng đồng
Sự tồn tại của khu rừng gắn liền với hệ thống hương ước; truyền miệng chặt chẽ cộng đồng từ già đến trẻ việc giữ rừng. Trưởng làng Phan Xuân Hải nhấn mạnh rằng quan niệm rừng là tài sản của làng; và của tổ tiên để lại khiến việc xâm hại cây cối bị coi là hành vi có tội với tiền nhân. Bất kỳ ai vi phạm quy định chung đều phải đối mặt với những hình thức xử phạt nghiêm khắc; điều này tạo ra một cơ chế tự giác bảo vệ rừng suốt nhiều thế hệ.
Sau năm 1975, khi phong trào khai hoang phát triển kinh tế diễn ra mạnh mẽ ở các vùng lân cận, người dân làng Thọ Linh vẫn nhất quyết đồng lòng giữ nguyên trạng khu rừng cấm của mình không một cư dân nào có ý định chặt phá cây lấy gỗ cho mục đích cá nhân. Chỉ có một số ít cây được phép khai thác dưới sự giám sát chặt chẽ của làng để phục vụ cho các công trình phúc lợi chung của cộng đồng, đảm bảo tính tôn nghiêm bền vững của hệ sinh thái rừng.
Hiện nay, để tăng cường bảo vệ và chống xói mòn đất, người dân địa phương đã chủ động trồng thêm các hàng xà cừ ven rừng để tạo thành một ranh giới tự nhiên. Dù giá trị kinh tế của các loại gỗ quý như gỗ gõ nhóm 1 tại đây là rất lớn, có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi mét khối, nhưng dân làng khẳng định rằng đây là báu vật vô giá không thể đổi bằng tiền. Ý thức bảo tồn này niềm tự hào của cộng đồng làng xã Thọ Linh.
Theo: VnExpress