Rau càng cua (Peperomia pellucida), loài cây mọc hoang ở ven ao, chân tường và gốc cây khắp Việt Nam, đang được giới nghiên cứu quốc tế chú ý nhờ các hợp chất có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết và ức chế tế bào ung thư trong điều kiện tiền lâm sàng.
- Bốn đội bán kết World Cup 2026 mạnh yếu khác nhau ở từng mặt trận
- 13 tuổi đi làm thuê mùa hè để tự mua thẻ bảo hiểm y tế cho năm học mới
- Quảng Ninh khởi công tuyến đường bao biển vịnh Cửa Lục hơn 2.600 tỷ đồng
Trước đây, rau càng cua bị xem là cỏ dại và nhiều nơi dùng làm thức ăn cho gia súc. Những năm gần đây, khi giá trị dinh dưỡng được biết đến rộng rãi hơn, loại rau này dần trở thành nguyên liệu trong các món gỏi, salad và xuất hiện trong thực đơn nhà hàng. Rau càng cua thuộc họ Hồ tiêu (Piperaceae), phân bố rộng ở các vùng nhiệt đới. Tại Việt Nam, cây mọc tự nhiên ở ven ao, bờ ruộng và dưới tán cây.
Loại rau này được sử dụng trong y học dân gian ở nhiều quốc gia với các mục đích khác nhau. Tại Philippines, người dân dùng lá đắp lên mụn nhọt và uống trà từ cây để hỗ trợ sức khỏe thận và đường tiết niệu; ở Trung Quốc và Brazil, nước ép rau càng cua xuất hiện trong các bài thuốc dân gian chăm sóc mắt. Người dân đảo Java (Indonesia) dùng cây hỗ trợ hạ sốt và giảm đau đầu; tại Guyana, cây được dùng như vị thuốc lợi tiểu; còn ở vùng Amazon, rau càng cua được dùng để hỗ trợ giảm ho và cải thiện một số triệu chứng tim mạch. Tại Nigeria và Cộng hòa Dân chủ Congo, loại cây này còn xuất hiện trong các bài thuốc bản địa hỗ trợ điều trị co giật hoặc ung thư.
Về mặt khoa học, rau càng cua chứa hợp chất Peperomin E, được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư trong một số thử nghiệm tiền lâm sàng theo Health Benefits Times. Chiết xuất từ lá cũng cho thấy hoạt tính chống oxy hóa thông qua khả năng trung hòa gốc tự do DPPH, yếu tố được cho là giúp bảo vệ tế bào trước tổn thương do stress oxy hóa.
Các hoạt chất chống oxy hóa trong rau càng cua được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư và góp phần tăng cường hệ miễn dịch, theo báo Sức khỏe và Đời sống. Tuy nhiên, các kết quả này mới dừng ở mức nghiên cứu và không có nghĩa rau càng cua là thuốc điều trị ung thư.
Nhờ chứa kali và magiê, rau càng cua còn được đánh giá có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và ổn định đường huyết. Theo quan điểm Đông y, loại rau này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và hỗ trợ cải thiện một số chứng như nhiệt miệng, táo bón hay đái tháo đường. Các chuyên gia lưu ý rau càng cua chỉ nên được xem là thực phẩm hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh và không thể thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ.
Bùi Hà (tổng hợp)