Site icon MUC Women

Ngoại hành tinh 25 năm ánh sáng lọt vào nhóm giống trái đất nhất

Sự sống ngoài Trái Đất có thể gần hơn dự đoán khi các nhà khoa học phát hiện thêm dấu hiệu từ những hành tinh quay quanh sao lùn đỏ.

Mô phỏng một hành tinh quay quanh sao lùn đỏ, mục tiêu nghiên cứu khả năng tồn tại sự sống. (Ảnh minh họa: MUC)

Nhà thiên văn học Paul Robertson thuộc Đại học California, Irvine (Mỹ) cùng nhóm nghiên cứu xác định GJ 3378b nằm trong số ngoại hành tinh giống Trái Đất nhất từng được tìm thấy trong phạm vi 33 năm ánh sáng quanh hệ mặt trời.

Kết luận được công bố trên chuyên san The Astrophysical Journal, dựa trên dữ liệu quan sát bổ sung về hành tinh từng được phát hiện năm 2024. GJ 3378b xoay quanh sao lùn đỏ GJ 3378, cách Trái Đất 25 năm ánh sáng, và thuộc nhóm siêu Trái Đất — các hành tinh lớn hơn địa cầu nhưng vẫn có cấu tạo đá.

Yếu tố quyết định đưa GJ 3378b vào danh sách này là khoảng cách của nó với sao trung tâm, đủ để nước tồn tại trên bề mặt ở dạng lỏng. Khối lượng hành tinh, ban đầu được tính gấp 5,3 lần Trái Đất, sau đó được điều chỉnh xuống còn 2,3 lần — con số đưa GJ 3378b về đúng vùng có thể duy trì sự sống.

Ông Robertson mô tả đây là “phát hiện đáng chú ý”, đồng thời lưu ý con số 25 năm ánh sáng chỉ mang cảm giác xa xôi khi tách rời khỏi quy mô thật của vũ trụ. Dải Ngân hà, theo ông, trải rộng tới 100.000 năm ánh sáng, khiến khoảng cách của GJ 3378b trở nên nhỏ bé trong tương quan đó và biến hành tinh này thành mục tiêu khả thi hơn để tiếp tục nghiên cứu.

Cách nhóm nghiên cứu chọn GJ 3378b không dựa trên cảm tính mà theo hai tiêu chí rõ ràng. “Phương châm của chúng tôi là “hãy lần theo dấu vết của nước””, ông giải thích, vì mọi dạng sống trên Trái Đất được biết đến đều cần nước. Tiêu chí thứ hai là cấu tạo đá, đặc điểm mà Trái Đất hiện là ví dụ duy nhất đã được kiểm chứng có sự sống.

Hai tiêu chí này là lý do GJ 3378b được xếp vào nhóm ưu tiên nghiên cứu, nhưng bản thân chúng chưa chứng minh sự sống tồn tại. Việc khối lượng hành tinh từng bị tính sai gần gấp đôi cũng là lời nhắc rằng dữ liệu về các ngoại hành tinh xa xôi vẫn có thể thay đổi khi giới khoa học thu thập thêm quan sát.

Ông Robertson mô tả đây là “phát hiện đáng chú ý”, đồng thời lưu ý con số 25 năm ánh sáng chỉ mang cảm giác xa xôi khi tách rời khỏi quy mô thật của vũ trụ. Dải Ngân hà, theo ông, trải rộng tới 100.000 năm ánh sáng, khiến khoảng cách của GJ 3378b trở nên nhỏ bé trong tương quan đó và biến hành tinh này thành mục tiêu khả thi hơn để tiếp tục nghiên cứu.

Cách nhóm nghiên cứu chọn GJ 3378b không dựa trên cảm tính mà theo hai tiêu chí rõ ràng. “Phương châm của chúng tôi là “hãy lần theo dấu vết của nước””, ông giải thích, vì mọi dạng sống trên Trái Đất được biết đến đều cần nước. Tiêu chí thứ hai là cấu tạo đá, đặc điểm mà Trái Đất hiện là ví dụ duy nhất đã được kiểm chứng có sự sống.

Hai tiêu chí này là lý do GJ 3378b được xếp vào nhóm ưu tiên nghiên cứu, nhưng bản thân chúng chưa chứng minh sự sống tồn tại. Việc khối lượng hành tinh từng bị tính sai gần gấp đôi cũng là lời nhắc rằng dữ liệu về các ngoại hành tinh xa xôi vẫn có thể thay đổi khi giới khoa học thu thập thêm quan sát.

Phạm Mai (tổng hợp)