Cuộc không kích nhắm vào lãnh đạo Iran đã đẩy thị trường dầu mỏ vào thế báo động đỏ khi các hạ tầng năng lượng then chốt nằm trong tầm ngắm.
Vị thế chiến lược của ngành dầu mỏ Iran
Ngành dầu mỏ là huyết mạch của kinh tế Iran khi đóng góp phần lớn vào ngân sách quốc gia và dự trữ ngoại hối; hàng năm. Theo báo cáo từ các tổ chức quốc t;, doanh thu từ xuất khẩu nhiên liệu của quốc gia này đạt tới 53 tỷ USD vào năm 2023. Mỗi ngày, Iran đưa ra thị trường quốc tế khoảng 1,7 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ, bất chấp các áp lực từ lệnh trừng phạt.
Mỏ khí South Pars là một phần của trữ lượng khí đốt lớn nhất hành tinh; mà Iran đang cùng khai thác với Qatar. Năm 2024; tổng sản lượng khí đốt của Iran đạt 276 tỷ m3; tuy nhiên phần lớn lượng khí này lại được tiêu thụ trong nước. Chỉ có một tỷ lệ nhỏ khoảng 6% sản lượng được dùng; để xuất khẩu sang các quốc gia láng giềng như Iraq hay Thổ Nhĩ Kỳ do hạn chế về hạ tầng vận chuyển.
Việc thiếu hụt công nghệ hiện đại và nguồn vốn; đầu tư từ nước ngoài do cấm vận đã kìm hãm đáng kể tiềm năng phát triển năng lượng của nước này. Các nhà máy lọc dầu lớn như Abadan vẫn duy trì hoạt động; nhưng luôn đứng trước nguy cơ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công quân sự. Sự ổn định sản xuất năng lượng tại vùng Vịnh hiện nay đang trở nên mong manh và khó dự đoán hơn bao giờ hết.
Năng lực dầu khí Iran và hệ lụy từ việc phong tỏa
Eo biển Hormuz đang trở thành điểm nóng khi các tàu chở dầu có dấu hiệu ùn ứ ở cả hai phía do ;lo ngại vấn đề an ninh hàng hải. Việc vận chuyển khí hóa lỏng từ Qatar; cũng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi diễn biến căng thẳng quân sự’ tại khu vực này. Các đơn vị bảo hiểm hàng hải hiện đang thắt chặt’ các quy định và tăng phí đối ;với các tàu di chuyển qua vùng biển có nguy cơ chiến tranh.
Các hoạt động hải quân tại eo biển này có thể khiến giá khí đốt và dầu thô thế giới tăng phi mã; trong thời gian ngắn. Những nhà phân tích tại Wood Mackenzie cảnh báo đây có thể là sự gián đoạn nghiêm trọng nhất; trên thị trường kể từ sau cuộc chiến tại Ukraine. Thị trường năng lượng đang phản ứng cực kỳ nhạy cảm với mọi biến động quân sự và các tuyên bố từ các bên liên quan.
Khối OPEC+ dù vừa quyết định tăng nhẹ sản lượng nhưng con số này vẫn quá nhỏ bé; so với nguy cơ mất đi nguồn cung từ Iran. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, kịch bản giá dầu vượt ngưỡng 100 USD sẽ trở thành hiện thực và đe dọa các nỗ lực kiềm chế lạm phát. Thế giới đang đứng trước một giai đoạn đầy bất ổn khi nguồn cung năng lượng từ ;Trung Đông bị đặt dưới sự đe dọa trực tiếp.
Theo: VnExpress