Gần ba thập kỷ kể từ khi chủ trương lương giáo viên cao nhất được ban hành; nhiều thầy cô vẫn chật vật với thu nhập thấp và áp lực lớn; khiến mong mỏi về một mức lương xứng đáng cho nghề giáo đến nay vẫn chưa thành hiện thực.
- Thủy điện Sông Ba Hạ giảm xả lũ, nước hạ du rút dần – MUC News
- Gia Lai Lũ dâng đột ngột: Đêm trắng phá mái nhà cứu nhau – Hải Phòng Mới
- Bạo lực học đường: Nữ sinh bị đánh hội đồng trong nhà vệ sinh
Xem nhanh
Lương giáo viên và hành trình dài chưa có điểm đến
Sau một thập kỷ dạy mầm non; cô Thoa ở Hải Phòng nhận mức lương 7 triệu đồng mỗi tháng dù đã lên hạng II với hệ số 3.0. Cộng phụ cấp ưu đãi 35%, phụ cấp thâm niên 8% rồi trừ bảo hiểm; thu nhập thực tế chỉ khoảng 9,8 triệu đồng. Cô chia sẻ rằng dù giáo viên ở bậc học nào cũng quan trọng, việc bị xếp bảng lương riêng khiến cô khó tránh khỏi cảm giác thiệt thòi khi chi tiêu gia đình phụ thuộc gần như hoàn toàn vào khoản thu nhập eo hẹp này.
Không chỉ thấp, lương còn không phản ánh khối lượng công việc. Cô Thoa làm việc 12 tiếng mỗi ngày; từ nhận trẻ lúc 6h30 đến khi về nhà lúc 18h–19h vì bận trông trẻ muộn, soạn bài, chuẩn bị đồ dùng, dọn lớp. Áp lực từ phụ huynh cũng lớn: “Trẻ chỉ bị một vết muỗi đốt cũng phải giải thích”, cô nói. Trong khi đó, cô ruột làm công nhân có tháng nhận 12–14 triệu đồng nhờ tăng ca; khiến cô chỉ biết tự an ủi rằng mình làm vì tình yêu nghề.
Thực trạng lương giáo viên so với các ngành khác
Chủ trương lương giáo viên cao nhất được đề ra từ năm 1996; khẳng định lương nhà giáo phải đứng ở bậc cao nhất trong hệ thống thang bảng lương sự nghiệp. Tuy nhiên, đến nay điều này chưa trở thành hiện thực. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ 12% trong 1,6 triệu giáo viên thuộc nhóm lương A1 – A2.1 – A3, vốn là ba bậc lương cao nhất. Ngược lại, hầu hết viên chức ngành y tế, giao thông, xây dựng, văn hóa – thể thao… lại nằm trong nhóm này.
Ở thang lương cao nhất là nhóm A3, chỉ 1,17% giáo viên được hưởng, tương đương gần 14.000 người. Tỷ lệ này của nhiều ngành khác là khoảng 10%. Điều này khiến giáo viên khó đạt mức lương tương xứng dù khối lượng nhiệm vụ luôn tăng theo yêu cầu đổi mới giáo dục.
Áp lực thu nhập đè lên nhiều thế hệ giáo viên
Không chỉ những giáo viên lớn tuổi mới cảm thấy thiệt thòi; giáo viên trẻ như cô Ngọc (28 tuổi) ở Phú Thọ cũng gặp khó khăn. Sau 6 năm đi dạy; cô là hạng III với hệ số 2.67, lương gần 6,3 triệu đồng, tổng thu nhập chỉ khoảng 8 triệu đồng dù tốt nghiệp loại giỏi tại Đại học Sư phạm Hà Nội. Số tiền này chỉ đủ để cô tự lo cho bản thân; phần chi tiêu gia đình phải trông vào thu nhập của chồng khiến cô chạnh lòng khi so sánh với bạn bè đồng trang lứa làm ngoài ngành.
Số liệu từ khảo sát của Đại học Quốc gia TP HCM cho thấy gần 76% giáo viên có thu nhập dưới 7,5 triệu đồng mỗi tháng; thấp hơn mức trung bình của lao động cả nước. Tìm việc phụ, dạy thêm hay thậm chí rời nghề đang là lựa chọn của không ít thầy cô.
Đề xuất hệ số đặc thù cho lương giáo viên
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất hệ số lương đặc thù: 1,25 cho giáo viên mầm non và 1,15 cho giáo viên phổ thông. Nếu được thông qua, mức tăng thu nhập sẽ dao động 0,8–3,7 triệu đồng mỗi tháng; phổ biến từ 1–2 triệu đồng. Bộ cũng đề xuất nâng phụ cấp ưu đãi nghề lên tối thiểu 70%, tối đa 100% cho giáo viên vùng khó khăn.
Nhiều chuyên gia đồng tình với hướng này. Họ cho rằng đây là chính sách cần thiết để thu hút người giỏi vào ngành; đồng thời giữ chân giáo viên lâu năm vốn đang chịu áp lực lớn. Tuy vậy, Bộ Nội vụ cho rằng chưa có căn cứ pháp lý để áp dụng mức hệ số đặc thù;khiến chính sách này chưa thể triển khai.
Kỳ vọng thu nhập xứng đáng cho nghề giáo
Trong trường hợp hệ số đặc thù không được duyệt, chuyên gia gợi ý tăng phụ cấp ưu đãi nghề lên 80–100%, giảm định mức tiết dạy 15–20%, cải thiện chế độ thi đua và cho phép địa phương lập quỹ thu nhập tăng thêm theo hiệu quả công việc. Mô hình của TP HCM – nơi giáo viên có thể nhận thêm tối đa 1,8 lần lương – được xem là ví dụ điển hình nâng thu nhập thực.
Nhiều giáo viên kỳ vọng các chính sách cải thiện lương sẽ sớm đi vào thực tế. Cô Hà Thanh, giáo viên THPT ở Hải Phòng; nói rằng chính sách chỉ có ý nghĩa khi chuyển từ “lời hứa” thành hành động. Còn cô Thoa mong mức tăng gần 2 triệu đồng theo hệ số đặc thù sớm trở thành hiện thực để thu nhập của bậc mầm non bớt chênh lệch.
Theo: VnExpress