Lập hóa đơn sai thời điểm có thể bị phạt tới 70 triệu

Lập hóa đơn sai thời điểm từ 16/1/2026 không còn là lỗi thủ tục, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 70 triệu đồng theo quy định mới

• Từ 1-1-2026, người lao động được vay 200 triệu đồng để tự tạo việc làm
• Bộ Công an đề xuất chấm điểm, xếp hạng công dân số trên VNeID
• Động đất Đài Loan rung chuyển hơn 10 địa phương, Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần

Lập hóa đơn sai thời điểm của từng ngành nghề

Trong hệ thống các hành vi vi phạm về hóa đơn; lập hóa đơn sai thời điểm từng được xem là lỗi thủ tục; ít được chú ý so với các hành vi không lập hóa đơn hoặc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp. Tuy nhiên, theo quy định mới; cách tiếp cận của cơ quan quản lý thuế đã có sự thay đổi căn bản.

Từ ngày 16/1/2026, hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm có thể bị xử phạt lên tới 70 triệu đồng. Thời điểm lập hóa đơn không còn là vấn đề mang tính kỹ thuật kế toán đơn thuần; mà trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ tuân thủ và rủi ro thuế của doanh nghiệp; đặc biệt trong bối cảnh hóa đơn điện tử được quản lý bằng dữ liệu và đối soát theo thời gian thực.

Lập hóa đơn sai thời điểm không còn là lỗi thủ tục

Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi; bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP; thời điểm lập hóa đơn không còn được hiểu đơn giản là “khi thu tiền”. Thay vào đó, thời điểm này được xác định dựa trên bản chất; từng loại giao dịch và đặc thù của từng ngành nghề.

Chính sự thay đổi trong cách tiếp cận này khiến nhiều doanh nghiệp; đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, dễ phát sinh sai sót. Trong môi trường giao dịch số hóa, khối lượng giao dịch lớn; quy trình bán hàng – giao hàng – đối soát diễn ra nhanh và phức tạp, việc chậm lập hóa đơn dù chỉ vài giờ hoặc vài ngày cũng có thể bị xem là vi phạm.

Lập hóa đơn sai thời điểm trong từng loại giao dịch

Đối với hoạt động bán hàng hóa; nguyên tắc chung là hóa đơn phải được lập tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu; hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa.

Trong các lĩnh vực như bán lẻ; dịch vụ ăn uống (F&B), thương mại điện tử, nơi mỗi ngày phát sinh hàng nghìn giao dịch; quy định này đòi hỏi hệ thống hóa đơn phải được tự động hóa ;và gắn chặt với thời điểm giao dịch hoặc giao hàng. Việc lập hóa đơn chậm, dù xuất phát từ yếu tố kỹ thuật, vẫn có thể dẫn tới vi phạm trên diện rộng.

Đối với cung ứng dịch vụ; thời điểm lập hóa đơn là khi hoàn thành việc cung ứng dịch vụ; trừ trường hợp thu tiền trước hoặc trong khi cung ứng dịch vụ thì hóa đơn phải được lập tại thời điểm thu tiền.

Lập hóa đơn sai thời điểm và rủi ro xử phạt cao

Pháp luật thuế cũng quy định thời điểm lập hóa đơn riêng cho một số lĩnh vực đặc thù như điện; nước, viễn thông, xây dựng, bất động sản, vận tải, thương mại điện tử. Điều này cho thấy không tồn tại một “thời điểm chuẩn” áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp, mà phụ thuộc vào ngành nghề; mô hình kinh doanh và cách tổ chức giao dịch.

Trước đây, theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi lập hóa đơn sai thời điểm thường chỉ bị xử phạt ở mức vài triệu đồng; và chủ yếu căn cứ vào mức độ ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, với quy định mới; cơ quan quản lý chuyển sang đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu; coi việc lập hóa đơn đúng thời điểm là yếu tố then chốt trong kiểm soát thuế.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải rà soát lại toàn bộ quy trình bán hàng, giao hàng và lập hóa đơn, bảo đảm hệ thống kế toán – hóa đơn điện tử phản ánh đúng thời điểm phát sinh giao dịch, nhằm tránh nguy cơ bị xử phạt nặng trong thời gian tới.

Theo: Dân Trí