Sau 42 năm hiện diện tại đền Bà Kiệu, tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” sắp rời vị trí quen thuộc bên hồ Hoàn Kiếm. Công trình từng là điểm nhấn của không gian Hồ Gươm sẽ được chuyển đến địa điểm mới, trong bối cảnh khu vực này đang được quy hoạch, chỉnh trang.
- Từ một cú ngã ở Hà Giang đến mái nhà bên Ireland
- Giả danh cán bộ công an, người phụ nữ chiếm đoạt tiền và sầu riêng
- Ông Trump siết chiến tranh kinh tế, cảnh báo các nước cứu Iran
Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa cơ bản thống nhất chủ trương di chuyển tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” khỏi khuôn viên di tích quốc gia đền Bà Kiệu, phường Hoàn Kiếm, theo đề xuất của Đảng ủy UBND thành phố tại báo cáo ngày 22/8.
Địa điểm dự kiến đặt tượng đài là Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô, nơi gắn với quá trình ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Hà Nội. Thành phố lưu ý việc di chuyển chỉ thực hiện sau khi công bố quy hoạch khu vực Hồ Hoàn Kiếm và hoàn thiện cơ sở vật chất tại nơi đặt mới, phấn đấu hoàn tất trước ngày 30/9, dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang Thủ đô.
Tượng đài rời Hồ Gươm vì lý do gì?
Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” được dựng năm 1984, nhân kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Tên công trình lấy từ câu nói trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô. Hơn 40 năm qua, tượng đài trở thành hình ảnh quen thuộc ở phía đông hồ Hoàn Kiếm.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, phương án di chuyển đã được nghiên cứu, tham vấn nhiều cơ quan, chuyên gia và nhà khoa học trước khi trình Thành ủy. Việc này không xuất phát từ một quyết định đột ngột mà liên quan đến quá trình tổ chức lại không gian khu vực Hồ Gươm.
Một trong những lý do được đưa ra là sự chồng lấn về chủ đề và không gian. Hiện khu vực này có phù điêu “Hà Nội mùa đông 1946” tại chợ Đồng Xuân và một tượng đài cùng tên ở vườn hoa Vạn Xuân. Việc nhiều công trình cùng gợi nhắc một nội dung lịch sử xuất hiện trong không gian phố cũ, phố cổ khiến thành phố phải tính toán lại cách bố trí.
Việc di dời cũng đặt ra một nghịch lý: công trình tôn vinh tinh thần quyết tử bảo vệ Thủ đô lại phải nhường vị trí cho diện mạo đô thị mới. Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội Nguyễn Viết Sơn cho rằng thời điểm tượng đài được xây dựng, khu vực Hồ Gươm chưa có quy hoạch hoàn chỉnh. Với không gian hạn chế của phố cũ, phố cổ, việc có nhiều công trình cùng nội dung khiến cảnh quan trở nên dày đặc.
Giáo sư Lê Văn Lan, một trong những chuyên gia được thành phố xin ý kiến, đánh giá cụm tượng đài có giá trị và cần được đặt trong không gian phù hợp hơn. Việc đưa tượng đài về đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô được kỳ vọng giúp phát huy tốt hơn giá trị lịch sử của công trình.
Thành phố khẳng định tượng đài sẽ được di chuyển theo hướng giữ nguyên trạng. Phần đế và cảnh quan tại vị trí mới sẽ được thiết kế đồng bộ, bảo đảm sự trang nghiêm. Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố tiếp tục nghiên cứu phương án, trong đó địa điểm mới phải thuận lợi để người dân, du khách tiếp cận và tìm hiểu.
Khi tượng đài rời khỏi Hồ Gươm, công trình có thể không còn hiện diện ở vị trí quen thuộc, nhưng câu chuyện lịch sử mà nó biểu đạt vẫn sẽ tiếp tục được đặt trong một không gian mới.
Trần Yên (tổng hợp)