Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thừa nhận việc cắt giảm năng lượng hạt nhân là sai lầm chiến lược khiến khối này dễ tổn thương.
- Núi phế liệu Đại Mỗ: Sự bất lực của kỷ cương đô thị Hà Nội
- Chém bạn nhậu rồi cố thủ trong phòng trọ
- Vingroup thúc đẩy chuyển đổi phương tiện qua chiến dịch “Thu xăng – Đổi điện” tại châu Á
Khôi phục vị thế điện hạt nhân và chiến lược lò phản ứng mô-đun nhỏ
Phát biểu tại một hội nghị về năng lượng hạt nhân tại Pháp vào ngày 10/3, bà Ursula von der Leyen đã chỉ ra sự sụt giảm nghiêm trọng trong cơ cấu điện năng. Bà cho biết vào năm 1990, nguồn điện hạt nhân từng chiếm tới một phần ba tổng sản lượng của châu lục, nhưng con số này hiện nay đã giảm xuống chỉ còn mức gần mười lăm phần trăm.
Người đứng đầu Ủy ban châu Âu nhấn mạnh rằng việc từ bỏ nguồn điện đáng tin cậy, giá rẻ và phát thải thấp này là một sai lầm chiến lược. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh khối đang nỗ lực chuyển đổi sang kinh tế không phát thải ròng. Đồng thời, châu Âu cũng đang tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của Nga.
Các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine đã làm bộc lộ rõ mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế châu Âu. Giá dầu và khí đốt tăng vọt buộc EU phải mua năng lượng với giá cao hơn đáng kể từ khi chiến sự bùng phát. Đây là lời nhắc nhở về nhu cầu tự chủ năng lượng để tránh những tác động tiêu cực từ thị trường toàn cầu.
Nhằm giải quyết thách thức, Ủy ban châu Âu vừa đề xuất chiến lược thúc đẩy các lò phản ứng mô-đun nhỏ, hay còn gọi là SMR. Công nghệ này được xem là chìa khóa để thay thế nhiên liệu hóa thạch và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. Đặc biệt là nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu khổng lồ đang bùng nổ.
Bà Von der Leyen dự kiến các lò phản ứng SMR sẽ đi vào vận hành đầu những năm 2030. Để hỗ trợ đầu tư tư nhân, Ủy ban sẽ tạo ra một khoản bảo lãnh trị giá hai trăm triệu euro. Điện hạt nhân đóng vai trò là nguồn điện nền ổn định, giúp hỗ trợ lưới điện khi sản lượng điện gió hay mặt trời không đủ đáp ứng nhu cầu.
Tranh cãi chính trị tại Đức và bài học an ninh từ thảm họa hạt nhân Fukushima
Tại nước Đức, Thủ tướng Friedrich Merz đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với những tuyên bố của bà Von der Leyen. Ông thể hiện sự tiếc nuối trước quyết định của các chính phủ tiền nhiệm về việc đóng cửa hàng loạt các nhà máy điện hạt nhân. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn thừa nhận rằng quá trình này hiện tại là không thể đảo ngược được tại Berlin.
Chính phủ Đức hiện đang tập trung vào việc mở rộng mạng lưới điện và tăng cường các nguồn cung năng lượng khác để bù đắp. Việc loại bỏ điện hạt nhân tại nước này được chốt lại sau thảm họa Fukushima năm 2011. Quyết định lịch sử này do cựu Thủ tướng Angela Merkel đưa ra, khởi đầu cho một lộ trình thay đổi toàn diện về cơ cấu năng lượng.
Đáng chú ý, vào thời điểm quyết định loại bỏ hạt nhân được đưa ra, bà Von der Leyen đang giữ chức Bộ trưởng Lao động và Xã hội. Những nhà máy điện hạt nhân cuối cùng của Đức đã chính thức ngừng hoạt động vào năm 2023 theo đúng lộ trình. Sự thay đổi quan điểm của các lãnh đạo hiện nay cho thấy những áp lực mới về an ninh năng lượng.
Trái ngược với sự ủng hộ, Bộ trưởng Môi trường Đức Carsten Schneider vẫn kiên quyết phản đối việc khôi phục chương trình hạt nhân. Ông gọi ý tưởng xây dựng các lò phản ứng mới là một ngõ cụt cho các chính sách năng lượng quốc gia. Theo ông, nước Đức đã trở nên an toàn hơn đáng kể sau khi từ bỏ hoàn toàn nguồn năng lượng hạt nhân này.
Cuộc tranh luận giữa các phe phái tại châu Âu phản ánh sự chia rẽ sâu sắc về con đường đạt tới mục tiêu phát thải ròng. Trong khi một số bên coi hạt nhân là giải pháp ổn định, những bên khác lại ưu tiên an toàn môi trường tuyệt đối. Những quyết định chiến lược này sẽ tiếp tục định hình diện mạo năng lượng của châu lục trong tương lai.
Theo: Khai Mở