Hà Nội – Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến Dự thảo số 1 Luật Đất đai 2026, trong đó đề xuất công nhận quyền sử dụng đất cho người mua đất bằng giấy viết tay giai đoạn 2014–2024, đồng thời bắt buộc ghi đầy đủ tên tất cả người có chung quyền sử dụng đất trên sổ đỏ.
- Cháy bãi đỗ xe lúc rạng sáng, nhiều ô tô bị thiêu rụi ở Nha Trang
- San hô Hòn Chồng bị phá trong khi kế hoạch phục hồi vẫn đang thực thi
- Nhân viên ngân hàng và công an Hoàng Mai chặn vụ lừa đảo 100 triệu đồng
Theo đề xuất, các trường hợp mua bán nhà bằng giấy viết tay trong giai đoạn từ sau ngày 01/.7.2014 đến 01/8.2024 sẽ được xem xét công nhận quyền sử dụng đất. Điều kiện để được cấp sổ là đất sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật — nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho hàng chục nghìn giao dịch tồn đọng suốt hơn một thập kỷ mà Luật Đất đai 2024 sau gần hai năm triển khai vẫn chưa xử lý dứt điểm.
Dự thảo cũng thay đổi cách ghi thông tin khi thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng: sổ đỏ phải ghi đầy đủ tên những người có chung quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Hiện tại, nhiều sổ đỏ chỉ ghi tên một người đại diện hoặc ghi chung “hộ gia đình” — cách ghi này đang gây tranh chấp khi phân chia tài sản, thừa kế hoặc ly hôn. Các thành viên hộ gia đình tự thỏa thuận xác định người có chung quyền sử dụng đất và chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự thỏa thuận đó.
Dự thảo quy định diện tích đất của tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở trước ngày 01/.8.2024 phải được bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền để cấp sổ đỏ cho người đang sử dụng theo quy định. Đây là bước tháo nút thắt với hàng nghìn trường hợp nhà ở trên đất của doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp hoặc tổ chức — nơi người dân đang ở hợp pháp nhiều chục năm nhưng không thể được cấp sổ vì đất vẫn đứng tên tổ chức.
Bên cạnh mở rộng đối tượng được cấp, dự thảo đồng thời siết chặt các trường hợp không đủ điều kiện. Bổ sung đáng chú ý là quy định không cấp sổ đỏ đối với thửa đất đã có thông báo thu hồi đất còn hiệu lực — nhằm ngăn tình trạng cấp sổ mới rồi phải bồi thường cao hơn khi thu hồi. Các loại nhà ở mang tính tạm bợ, dựng bằng vật liệu thô sơ như tranh, tre, nứa, lá, đất hoặc lán trại phục vụ thi công nằm ngoài ranh giới dự án chính cũng không được công nhận quyền sở hữu.
Khoảng cách giữa số lượng giao dịch đất đai không có giấy tờ hợp lệ đang tồn tại và số người được cấp sổ hợp lệ là thước đo cho mức độ tồn đọng mà luật đất đai các thời kỳ chưa giải quyết được. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay 26 văn bản đã được ban hành để tháo gỡ khó khăn từ Luật Đất đai 2024, nhưng vẫn tồn tại điểm nghẽn về giá đất, thu hồi, bồi thường, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền. Dự thảo Luật Đất đai 2026 dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến vào đầu tháng 8 — và các đề xuất về giấy tay, đồng sở hữu và đất tổ chức sẽ là những điểm tranh luận trọng tâm tại kỳ họp này
Ninh Lý (tổng hợp)